Roep tot omkeer en berouw

De band met het Reformatorisch Dagblad, waar hij werkzaam was als kerkredacteur, werd voor ds. J.M.D. de Heer (48) niet volledig doorgesneden. Na zijn bevestiging tot predikant, in 2004, vroeg de redactie hem vragen van jongeren voor de jeugdrubriek te gaan beantwoorden. Een aanbod dat de voorganger van de gereformeerde gemeente van Middelburg-Centrum, vader van vijf kinderen, met vreugde aanvaardde. „Ik vind het heel mooi om vanuit Gods Woord kort en kernachtig leiding te geven aan jonge mensen die kennelijk met veel vragen lopen.” ## Veranderden de vragen in de loop der jaren? „Dat kan ik niet zeggen. Toen ik voor het boekje de vragen van al die jaren nog eens doornam, verraste me dat positief. De Bijbelse kernthema’s keren voortdurend terug. Tegelijk moeten we beseffen dat jongeren die deze vragen stellen waarschijnlijk niet representatief zijn voor het geheel van de reformatorische jeugd. Ik zou heel blij zijn als al mijn catechisanten de vragen stelden die ik via Puntuit binnenkrijg. De wereld spoelt via de moderne media in zijn volle breedte over jong en oud. De impact daarvan moeten we niet onderschatten. Zo’n golf dringt de wezenlijke levensvragen gemakkelijk opzij.” ## Wat verstaat u precies onder bekering? „In het onderwijs aan mijn catechisanten noem ik altijd de woorden omkeer en berouw, de twee woorden die in het Nieuwe Testament worden gebruikt. Het eerste woord ziet op een heel concrete ommekeer, het tweede woord op een berouw dat leidt tot vernieuwing en verandering van denken. Die twee komen in de echte bekering samen en horen onlosmakelijk bij elkaar. Omkeer alleen is niet voldoende, daar geeft de Bijbel veel voorbeelden van. Het gaat om verbrokenheid van het hart en droefheid naar God. Die maken de kern uit van de ware bekering. Omgekeerd kunnen er ernstige vragen worden gesteld bij de oprechtheid van het berouw, als een belijden van schuld niet gepaard gaat met een vernieuwing van het leven.” ## De Heidelbergse Catechismus spreekt over bekering als een proces in het leven van de gelovigen. Terecht? „In onze belijdenisgeschriften wordt het begrip inderdaad vooral gebruikt voor de hele bekeringswég, die eindigt bij het sterven. Die weg moet wel een begin hebben: de geestelijke levendmaking. Vandaar dat het woord bekering vaak ook wordt gebruikt voor dat begin. Dat lijkt me niet verkeerd. Ook in de Bijbel zie je dat deze twee kanten van bekering dicht bij elkaar worden gehouden.” ## Wel valt op dat nu vooral de nadruk wordt gelegd op dat begin? „Dat gebeurt vanuit het besef dat een mens zich niet vanzelfsprekend op de goede weg bevindt. Wel moet worden voorkomen dat de gedachte ontstaat: als het begin er maar is, hebben we het lek boven water. In de eerste van zijn 95 stellingen zegt Luther dat het hele leven van de gelovigen een voortdurende boete is. Willem Teellinck schreef het boek ”De worsteling van een bekeerde zondaar”. Die titel laat al zien dat bekering een doorgaande zaak is.” ## Hoe Bijbels is in dit licht de uitdrukking "een bekeerd mens"? „Dat kun je van een kind van God zeggen op het moment dat die sterft. Dan is de heiligmaking voltooid. Als je zo’n gangbare uitdrukking gebruikt, moet je hem dus goed uitleggen. Juist als de Heere het genadewerk in je leven begint, worden je ogen geopend voor je innerlijke verdorvenheid. Als het goed is, gaat die ontdekking alleen maar dieper, waardoor we Christus, de genade, vergeving en verzoening meer nodig krijgen.” ## "Bekering, hoe gaat dat', noemde u uw boekje. Hoe ging het in uw eigen leven? „Het moment dat de Heere krachtig riep, was in mijn leven heel duidelijk. Het gebeurde toen ik als 14-jarige jongen op een zondag in januari in Stolwijk in de kerk zat, waar een student sprak over Johannes 3. Over mensen die de duisternis liever hadden dan het licht. De Heere gebruikte die preek om mijn leven open te scheuren voor de levende God. Mijn ogen gingen open voor de realiteit dat ik deze heilige God door mijn zonden beledigd had. Dat gaf een diep verdriet en een heimwee naar God. Hoewel ik dat toen niet besefte, zijn de omkeer en het berouw in mijn leven daar begonnen. Anders was ik met een net kerkelijk leven op de brede weg doorgehold.” ## Bent u dankbaar voor die krachtdadige omkeer? „In zoverre dat ik niet zozeer de strijd heb of het begin wel uit God was. Daarvoor was Zijn ingrijpen te radicaal. Maar ik heb daarmee geen streepje voor op mensen bij wie het anders ging. Zij kunnen zo’n nauw leven aan Gods genadetroon hebben dat ik er jaloers op ben. Het gaat erom dat omkeer en berouw levende werkelijkheden zijn, met daaraan verbonden de diepe overtuiging dat de zaligheid alleen in Christus ligt.” ## In hoeverre wordt de ervaring van de bekering gekleurd door het klimaat waarin mensen opgroeien? „Omkeer en berouw zijn de elementen die God Zelf in Zijn Woord noemt. Die zijn dus universeel in de bekering van mensen in alle tijden en plaatsen. Het spréken over de bekering en de wijze waarop die tot uiting komt, wordt wel gekleurd door de cultuur waarin je opgroeit. Dit verschil in verwoording of een vrijwel ontbreken van verwoording kán een drempel zijn voor geestelijke herkenning. Er zijn culturen waarin je niet over je innerlijk spreekt. Belangrijk is dan of er vruchten van het nieuwe leven zijn. Ik maak me er overigens meer zorgen over dat schuld en vergeving steeds vaker psychologisch worden ingevuld. De beleving van zonde en genade maakt plaats voor een algemeen gevoel van tekortschieten en een gevoel van bevrijding en gesteund geworden. Zo’n spreken over bekering mist de Bijbelse diepgang. Het borgwerk van Christus wordt er vaak in gemist of het heeft nauwelijks betekenis.” ## Hoe verhoudt bekering zich tot geloof? „Wedergeboorte, bekering en geloof hangen nauw met elkaar samen. Ze zijn wel te onderscheiden maar niet te scheiden. Zodra de Heilige Geest het geestelijke leven werkt, is daar ook het zaligmakende geloof, dat buigt voor dat wat God in Zijn Woord zegt. Over Zichzelf, over ons als mensen en over Zijn Zoon. Dat heeft gevolgen voor het leven.” ## De Dordtse Leerregels zeggen dat er moet worden gepreekt met bevel van bekering en geloof. Gebeurt dat voldoende? „Dit bevel klinkt in de preken van Engelse en Schotse predikers zoals Gray, Boston en de gebroeders Erskine krachtiger door dan onder ons gebruikelijk is. Wellicht hebben de remonstrantse twisten en een oppervlakkig spreken over genade ertoe geleid dat we in Nederland terughoudender werden in de rechtstreekse oproep tot bekering en geloof. Ik denk ook dat deze oproep krachtiger wordt naarmate er een nauwer leven met de Heere is en een ervaren van de wonderlijke genade Gods, die Hij in Christus schenkt. Ik wil graag een leerling van de genoemde mensen zijn, zonder het bevel van bekering en geloof eenzijdig te benadrukken. Alsof het bij voorbaat goed is als die maar in de preek klinkt. Bovendien is er een wisselwerking tussen prediker en gemeente. Hoe meer hongerige zielen er in de kerk zitten, hoe ruimer de prediking over Gods genade voor schuldige zondaren zal zijn. Omgekeerd kan een gemeente vol gearriveerde mensen een zekere terughoudendheid daarin geven.” ## Wat zijn voor u ontwijfelbare kenmerken van bekering? „Die God Zelf in Zijn Woord noemt. Denk aan de zaligsprekingen van de Heere Jezus, waarin Hij de kenmerken van de burgers van het Koninkrijk der hemelen benoemt. Arm van geest. Hongerend en dorstend naar de gerechtigheid. Treurend. Laten we deze kenmerken onszelf voortdurend voorhouden, als beproeving. Ook als de Heere ons op de levensweg bracht. Opdat de dagelijkse omgang met Hem niet wordt verwisseld met dat wat in het verleden is geschonken.”

Roep tot omkeer en berouw

Wat vond je van dit artikel?

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Roep tot omkeer en berouw

Wat vond je van dit artikel?

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram