Brandweerman Ad Molenaar: Als de pieper gaat, ben je weg

De brandweerkazerne aan de oostelijke rand van Goes is langgerekt, met een vuurrode dakrand. Achter glazen garagedeuren staan voertuigen paraat. Gaan de piepers af, dan zullen brandweerlieden in een oogwenk toesnellen. Deze zomermiddag verschijnt Ad Molenaar (42) kalm op het terrein voor de kazerne, in werktenue. Hij woont met zijn gezin vlakbij, drie minuten met de fiets. Rechts is de remise, waar medewerkers geschoold worden en de jeugdbrandweer zijn plek heeft. Links is de uitrukgarage. Ertussenin bevinden zich kantoren. Molenaar gaat voor naar de garage, de grootste ruimte. Langs de achterwand hangen beige pakken met reflecterende strepen, daarboven liggen gele helmen klaar. „Iedereen heeft zijn eigen pak, alles staat op naam. Dit is mijn pak, helemaal op maat. Als je een uitruk hebt, kom je binnenrennen en spring je in je pak. Binnen dertig seconden heb ik het aan. Ik neem mijn helm mee en ga naar de wagen.” Molenaar klimt in de cabine van een tankautospuit, het basisvoertuig. „Als ik manschap ben, zit ik hier. Dan trek ik het ademluchttoestel aan en pak het masker. Beide worden na elke inzet schoongemaakt in een speciale wasserette. Als ik de ademlucht aan heb, ben ik klaar voor de brandinzet. Ik pak nog een zaklamp en portofoon, en dat is het. Binnen deze wagen bekleed ik elke functie: chauffeur, bevelvoerder en manschap.” :::author_streamer 1::: Links van de tankautospuit staat een autoladder, met een werkhoogte van ruim 30 meter. Het voertuig, waarop Molenaar bijrijder en chauffeur is, draagt het stadswapen van Goes – met gans. „Daarnaast: het haakarmvoertuig, daar rijd ik ook op.” De wagen kan verschillende containers vervoeren, zoals een ontsmettingseenheid, watertransportsysteem of mobiel kantoor. :::photo_gallery 1::: In de garage ruikt het fris. „Na een brand kleden we ons uit en maken onszelf helemaal schoon. Pakken en helmen worden gewassen, álles wordt schoongemaakt. Een aantal jaren geleden kwam er veel aandacht voor schoon werken, beroepsziekte was de aanleiding. Bij een brand loop je door de giftigste stoffen die er maar zijn. Zelf ben ik al vanaf het begin van mijn carrière tegen een vieze helm, vieze schoenen, een vies pak. Dat vond ik gewoon smerig. Ik hoef niet te stinken.” ### _Die carrière begon 22 jaar geleden, bij de vrijwillige brandweer. Hoe ging dat?_ „Ik zat achter de computer, verveelde me een beetje en kwam op de website van de brandweer. Toen zag ik staan: brandweermensen gezocht in Goes. Uniformberoepen hebben me altijd getrokken. Ik zei tegen m’n vader: „Dat ga ik doen.” Hij keek me verbaasd aan en zei: „Dan moet je naar de haven gaan, daar zijn ze aan het oefenen.” Ik ging naar de kade. Daar zeiden ze: „Kom morgenavond naar de kazerne, dan hebben we oefenavond.” September, oktober 2004 kwam ik hier binnenstappen, via deur 1. Zo is het begonnen, ik ben nooit meer weggegaan.” ### _In Rotterdam ben je beroepsbrandweerman. Ook werk je freelance. Is er veel verschil met de vrijwillige brandweer?_ „Nee. Alleen word je bij de vrijwillige brandweer vanaf thuis opgeroepen. Je hebt een nulurencontract. Vrijwillig is zeker niet vrijblijvend, je moet aan je oefentijd komen. In Rotterdam ben ik 24 uur op de post, de kazerne aan de Frobenstraat. Daar ben je met acht man, een soort tweede gezin. Zodra de pieper gaat, ben je weg. Naast de uitrukken is het: sporten, schoonmaken, oefenen en het materieel up-to-date houden. Als freelance brandweerman vorm ik een aanvulling op een bestaande ploeg. Daar neem ik voor een dag de taak over van een bevelvoerder, chauffeur of manschap. Dat doe ik in Nederland en België. Ook verhuur ik mezelf aan bedrijven en instellingen die mankracht of kennis van incidenten tekortkomen. Als hoogteredder beveilig ik mensen die werken op moeilijk bereikbare plaatsen of in besloten ruimtes. Denk aan een toren van 70 meter hoog. Er kan een alarm afgaan, of iemand wordt onwel. Als het nodig is, halen we mensen naar beneden.” ### _Wat spreekt je aan in het werk van een brandweerman?_ „Ik vind hulpverlening interessant, in de breedste zin van het woord. De techniek die bij dit vak komt kijken, is een jongensdroom. Die combinatie vind ik prachtig. In de vlammen zie je de natuurverschijnselen. Bij een brand ben je altijd te laat, want het brandt al. Het ligt aan jezelf hoe je handelt. Dat doe je op basis van je kennis, de instructies die je meekrijgt en je ervaring. Ik ben steeds op zoek naar: hoe kan ik dit of dat verbeteren? Een reanimatie bekijk ik plastisch. De techniek erachter en het multidisciplinaire werken vind ik mooi. Als de reanimatie mag slagen, zijn we dankbaar.” :::photo_gallery 2::: ### _Hoe ziet een dag op de kazerne in Rotterdam eruit?_ „Ik vertrek om zes uur ’s ochtends met de trein uit Goes. We beginnen om acht uur. Ik leg mijn pak klaar en alles wat ik mogelijk nodig heb. Je wordt ingedeeld op een bepaalde plek, die verschilt per dag. Er is tijd om schoon te maken en kleine reparaties uit te voeren. Om halftien ontbijten we, drinken we koffie en nemen we de dag door.” Doelend op een uitruk: „Gaat de fluit, dan knijpen we ertussenuit.” >„Enthousiast als een kind: zo zit ik in m’n vak” „Tussen tien en twaalf sporten we, daarna is het douchen en eten. In de middag oefenen we en doen we wat nog moet gebeuren. We koken en gaan om zes uur eten. Na het schoonmaken heb je de avond voor jezelf. Om acht uur is er koffie en zodra je naar bed wilt, ga je naar bed. De volgende ochtend ga ik om acht uur weer naar huis.” ### _Wat maakt jou een allround brandweerman?_ „Je begint als standaard brandweerman achter in de wagen. Dan leer je door voor chauffeur of bevelvoerder, of bijrijder of chauffeur van de autoladder. Voor elke functie is er een specifieke opleiding, elke auto werkt anders. Voordat ik bij de brandweer kwam, was ik elektricien en storingsmonteur. Dat komt me nog gigantisch van pas. Heel mijn leven is een opleiding geweest voor wat ik nu ben en doe. Toen ik in Rotterdam solliciteerde, zei ik tegen mijn vrouw: „Dit moet het worden.” Ik ben in één keer aangenomen. Het was eerder zo dat je bij de beroepsbrandweer na twintig jaar moest stoppen. Dat is veranderd in: zolang je kunt. Ik zal proberen er zo lang mogelijk bij te blijven, tot 62 jaar.” ### _Wat geeft je de meeste voldoening?_ „In dit vak komt alles bijeen: mijn kennis, kunde en wat ik graag doe. Ik kan me geen leven zonder dit vak voorstellen. Mijn gezin is erop ingericht, de kinderen zijn niet anders gewend, mijn vrouw steunt me volledig. Zonder haar zou ik dit werk niet kunnen doen. Onze drie zoons van zes, negen en twaalf zijn zeer enthousiast over de brandweer. M’n vrouw zegt al: „Over een paar jaar zit ik hier alleen als de pieper gaat.” De oudste wil bij de jeugdbrandweer, dat mag vanaf twaalf jaar. De jongens tonen interesse, stellen vragen. Als ik een filmpje laat zien, hangen er drie van die apen aan m’n nek. Enthousiast als een kind: zo zit ik ook in m’n vak.” ### _Welke opmerkelijke gebeurtenis vergeet je niet snel?_ „Een gasexplosie in een bedrijfspand. Er waren al collega’s ter plaatse, ik zat in het zogenoemde ”tweede aanvalsteam”. In de brandweerauto zeiden we voor de grap: „We doen onze helm alvast op, dadelijk klapt de boel uit elkaar.” Toen heb ik een kláp gezien, een dak zien vliegen, al golvend, anderhalve meter omhoog… Het pand stortte voor een groot deel in, terwijl er nog collega’s binnen waren. Die kwamen als Speedy Gonzales naar buiten, ze hadden echt heel veel haast. Er hing gas in het pand en er was kortsluiting in de meterkast. Toen de deur van de meterkast openging, kwam er zuurstof bij en was het: kaboem. Buiten zagen we de stenen vliegen en de muren omvallen. Er is niemand gewond geraakt, maar het was wel een heftige klap. >„We zeiden voor de grap: we doen de helm alvast op, dadelijk klapt de boel uit elkaar. Toen heb ik een kláp gezien…” Bijzonder was ook de nacht waarin mijn eerste kind werd geboren. De volgende ochtend reed ik om kwart voor acht langs de kazerne, op weg naar mijn vrouw en zoontje in het ziekenhuis. Er kwam een melding binnen over een ongeval op de A58, in de mist. Voor het hulpverleningsvoertuig ontbrak een chauffeur. Ik belde Lieneke, mijn vrouw. Ze zei: „Ga maar, ik lig hier goed.” Even na acht uur was ik op de snelweg, waar twee mensen waren verongelukt. In de file stond een vrouw die onderweg was naar het ziekenhuis om te bevallen. Haar heb ik over de vangrail geholpen.” :::photo_gallery 3::: ### _Wat is de grootste uitdaging?_ Het blijft even stil. Dan: „Je rust bewaren. Op dat punt leer ik nog steeds. Als je goed nadenkt over dingen, verlies je misschien een minuut, maar aan het eind win je er minuten mee. Bij een brand vraag je: waar zit de brand, heb ik genoeg koelend vermogen (bluswater, MdH), is de brand bereikbaar? Intussen stuur je mensen rond het pand om openingen te dichten, zodat je de zuurstof wegneemt. Maar: als je door zo’n raam of deur direct zicht hebt op de vuurhaard, kun je ook van buiten op het vuur spuiten. Dat noemen we een transitional attack (TA), een overgangsaanval. Die begint buiten, vervolgens maak je het binnen af. Het is lastig om te bepalen: wanneer doe je iets goed?” ### _Welke eigenschappen heb je nodig als je bij de brandweer wilt?_ „Je moet een beetje stressbestendig zijn en meerdere dingen tegelijk kunnen doen. Technische kennis vind ik zelf belangrijk, daar draait mijn carrière op. Beslissingen durven nemen is ook handig. Als jij vindt dat je rechtsaf moet, dan moet je naar rechts, al roept de hele wereld: linksaf. Dat heb ik moeten leren.” ## Hoe ga je om met heftige gebeurtenissen? „Er is veel meer aandacht gekomen voor nazorg. In mijn werk heb ik de meest bizarre dingen meegemaakt. Dat heeft me gemaakt tot wie ik ben. Ik ben dankbaar voor wat we hebben kunnen doen. Er zijn drie dingen waaraan ik me vasthoud. Ik stel mezelf na een incident altijd deze drie vragen: ken ik de persoon, kan ik iets doen aan wat er gebeurd is, en: heb ik m’n best gedaan om mensen uit de situatie te halen waarin ze zaten? Of je iemand persoonlijk kent, maakt veel verschil. Toen mijn eigen vader overleed, stond ik bij zijn bed in het ziekenhuis. Hij keek naar me, zijn ogen zeiden: help me. Maar ik kon niets. Daar heb ik lang mee gezeten. Drie maanden later hielp ik een ernstig zieke man met de autoladder naar beneden. Hij wilde graag in de woonkamer overlijden. Zijn kinderen stonden er nog bij te lachen, maar ik wist uit ervaring wat hen te wachten stond. Dat was confronterend. Wat zeg je op zo’n moment? Niet: tot ziens, fijne dag. Je gaat elk woord afwegen. Zo ruw als we kunnen zijn, zo zacht zijn we soms.”

Brandweerman Ad Molenaar: Als de pieper gaat, ben je weg

Wat vond je van dit artikel?

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Volg ons

Brandweerman Ad Molenaar: Als de pieper gaat, ben je weg

Wat vond je van dit artikel?

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram