Cees van den Bos: Burgemeester zijn is voor mij ook veel bidden en lastige keuzes maken

Bij het zitje schuin voor de werkkamer van de burgemeester ligt het lijvige koffietafelboek ”Between the Sea and the Sky” van de bekende fotograaf Jimmy Nelson. „Heb je erin gekeken?” vraagt Van den Bos. Hij bladert naar de pagina’s die over Urk gaan. „Deze mensen zaten voor ons in de kerk. En die ken ik ook persoonlijk. Een prachtig boek.” Ook in de werkkamer zelf kun je zien dat Van den Bos’ vorige gemeente Urk niet uit het oog, uit het hart is. In de grote kast staat voor een kleurig schilderij van dochter Meike een beeldje. Een jongen, pet op, tuurt vanaf een meerpaal in de verte. Van den Bos: „Dat beeldje kreeg ik bij mijn afscheid op Urk. Voor mij staat het symbool voor wat ik het moeilijkste aan het ambt van burgemeester vind. „Pap, waar ben je?” lijkt de jongen te vragen. Je gezin lijdt onder het ambt. Wanneer ben je er voor je vrouw en kinderen? Omdat democratie een groot goed is, draag ik er graag aan bij en neem ik de verantwoordelijkheid die daarbij hoort serieus. Er zijn voor iedereen, dat vind ik heel mooi aan dit ambt. Ik wil altijd goed voorbereid zijn en mijn gezicht laten zien aan de burgers. Als burgemeester ben je toch een soort laatste station. Ik wil ervoor waken dat de gemeente als een ivoren toren wordt gezien. Bijeenkomsten met burgers worden, in verband met hun werk, vaak aan het einde van de middag of avond georganiseerd. Dit betekent concreet dat ik alleen deze week al drie keer thuis niet mee eet. En begrijp me goed: ik ga graag naar die bijeenkomsten. Want ik wil dicht bij de burgers staan en hun verhalen horen.” ### _U bent geboren in Bruinisse, hemelsbreed zo’n 25 kilometer vanaf Goes. Welke jeugdherinneringen bewaart u aan Zeeland?_ „Ik ben als vierde van zes kinderen opgegroeid in een harmonieus gezin. Mijn jeugd in Zeeland was echt fantastisch. Al mijn familie woonde in Bruinisse, een deel trouwens nog steeds. Ik groeide op in een rustige omgeving, bij het water. Ik houd ervan om het einde van het land te zien, daar begint het water. Tegelijk is water ook gevaarlijk. Dat bewijst alleen al de ramp van 1953. Ook dat kreeg ik in mijn jeugd mee. We gingen uiteraard naar de jaarlijkse herdenking. Verder zijn vooral begrippen als saamhorigheid, bescheidenheid en dienstbaarheid mij bijgebleven uit mijn opvoeding. Je hoeft niet altijd overal geld voor te vragen, vrijwilligerswerk doen is belangrijk. Het is waardevol om de samenleving met elkaar in stand te houden, wel binnen grenzen natuurlijk. De zomervakanties stonden in het teken van veel zwemmen. Met hele groepen van alle leeftijden lag je tot ’s avonds laat in het water. De volgende dag ging de wekker weer vroeg. Dan moest ik in kassen vol anjers aan de slag. Daarna had ik een bijbaan op de tuinafdeling van de Praxis. Daar leerde ik met mensen omgaan, adviseren en helpen. Het waren vormende tijden, waarin ik competenties ontwikkelde waar ik nog steeds plezier van heb. Ik heb vijf jaar op het Calvijn College in Goes rondgelopen. Daardoor kende ik de stad en ook de dorpen eromheen al. Ik twijfelde er dan ook niet aan of ik in Goes zou passen. De dynamiek die hier hangt, vind ik prettig. Het is de enige gemeente in Zeeland waar ik burgemeester van wil zijn. Verder geniet ik erg van de kleuren van Zeeland. Hier is veel geel en blauw, de kleur van zand en water. Alles is hier lichter. Op Urk zie je veel meer donkerrood en donkergroen. Ook de kleur van het IJsselmeer is echt anders.” :::inline_image 1::: ### _U studeerde technische bedrijfskunde. Lag het voor de hand dat u burgemeester zou worden?_ „Nee, in onze familie zitten veel ondernemers. Dat was mijn perspectief. Iets van ondernemersbloed zit er ook wel degelijk bij mij in. Als ik terugkijk, heb ik twee keer een bepalende afslag genomen. De eerste keer was toen ik geen bedrijfswetenschappen ging studeren, maar bestuurskunde. Als jongetje van een jaar of tien zat ik bij verkiezingen in het dorpshuis al te kijken hoe het tellen verliep. Ik weet ook nog dat ik in de derde klas van het voortgezet onderwijs als enige leerling alle ministers en staatssecretarissen kon opnoemen. De interesse en betrokkenheid was er dus wel. Ten diepste voelde ik ook dat ik meer had met maatschappelijke thema’s, met een democratie, dan met het opzetten en runnen van een bedrijf. De tweede bepalende afslag was toen ik koos voor een ambtelijke baan in het sociaal domein. Dat was bij de toenmalige gemeente Middelharnis. Doordat ik daar elf jaar ervaring opgedaan had in het sociaal domein, kwam ik bovendrijven toen ze op Schouwen-Duiveland een nieuwe wethouder voor de SGP zochten. Aanvankelijk zei ik ”nee” op het verzoek. Willemijn en ik hadden jonge kinderen. Maar na dat belletje werd het erg onrustig vanbinnen, en de week erna deden zich meerdere voorvallen voor die mij duidelijk maakten dat dit wél de weg was die ik moest gaan. Ik heb het uiteindelijk zo ervaren dat ik ja móest zeggen en toen ben ik in de politiek beland. Ik ben zesenhalf jaar wethouder geweest, dat waren heel mooie jaren. Maar je weet dat je houdbaarheidsdatum beperkt is. De combinatie van werkdruk, maatschappelijke druk en een veranderende politieke cultuur maakt dat veel wethouders vroegtijdig stoppen.” ### _Wat bracht u op het idee om te solliciteren naar de post van burgemeester op Urk?_ „Er kwamen een paar dingen samen. Net noemde ik al even de houdbaarheidsdatum. Tijdens mijn tweede termijn als wethouder hebben Willemijn en ik het er vaak over gehad. Wat willen we? Wij geloven sterk dat God ons leven leidt en dat Hij dienstbaarheid ten opzichte van Hem en de samenleving van mij vraagt. Voor ons werd het steeds duidelijker: als ik burgemeester zou worden, dan zou het Urk zijn. Komt die plaats niet beschikbaar, dan zal de weg anders zijn. Maar toen vertrok Pieter van Maaren daar. Vervolgens heb ik gesolliciteerd en zo ben ik op Urk terechtgekomen.” ### _Waarom specifiek Urk?_ „Enerzijds ging ik van vissersgemeenschap in Bruinisse naar een vissersgemeenschap. Ook is het een uitdagende gemeente; ik moet wel wat te doen hebben. Maar uiteindelijk was het vooral ook een zaak van gebed. Ook voor Willemijn was duidelijk dat we daarheen moesten. Onlangs luisterde ik een aflevering van De Ongelooflijke Podcast en daarin zei iemand: „Je bent zelf de enige die je roeping echt begrijpt.” Dat herken ik. Mijn familie vond het ook lastig te begrijpen. Ineens verhuisden wij naar de andere kant van het land. Maar ik heb het als mijn opdracht ervaren. En die schuurt altijd ergens.” ### _Hoe kijkt u op de periode daar terug?_ „Ik heb er enorm veel geleerd. Als je van besturen houdt, is Urk een snoepwinkel. Er lag daar een forse opgave voor een burgemeester, maar ik hoefde het nooit alleen te doen. Er waren bijvoorbeeld ongeregeldheden met jongeren, maar er was ook een heel betrokken ouderwacht. Dat zijn dingen die ik mijn leven lang niet zal vergeten. De betrokkenheid van mensen die echt om je gaven. Omgekeerd geniet ik ook van die verbinding. Als ik met iemand in gesprek ben, luister ik niet met een half oor naar die persoon. Voor ons gezin was de overgang groot. Onze kinderen begrepen het, maar tegelijk vroegen we veel van hen. Vandaar dat ik dat beeldje van dat kind op de uitkijk, koester. Tegelijk was het voor hen eveneens een leerschool. Met name het eerste jaar was zwaar voor hen, maar de kinderen hebben elkaar erdoorheen geholpen. Ze zijn er vroeg zelfstandig van geworden. Ook op Willemijn kwam veel af. Gelukkig ben ik gezegend met een sterke vrouw. Maar burgemeester ben je zeven keer vierentwintig uur. Zeker op Urk. Nergens heb ik zo veel op zondag moeten werken als daar. Burgemeester zijn is voor mij ook heel veel bidden en lastige keuzes maken. Maar op die weg ben je geplaatst. Ik vind dat de reformatorische gezindte weleens te snel concludeert dat mensen die dit ambt vervullen het vooral voor hun carrière doen. Dan had ik hier niet gezeten.” ### _Hoe ervaart u de overstap van een kleinere gemeente naar een stad als Goes?_ „Goes heeft verschillende dorpen, hoor! Heerlijk die diversiteit. Je moet de overeenkomsten trouwens niet onderschatten. Ook op Urk zitten veel echte ondernemers en heerst er de mentaliteit van samen de schouders eronder zetten. En vlak niet uit dat er op Urk ook veel internationale handel is, met Korea, Japan, Noorwegen en de oostbloklanden. Tegelijk is het hier qua omvang echt een maatje meer. Dat was ook de uitdaging die ik zag. Ik zeg vaak: ik heb het goede behouden en er als extraatje mooie dingen bij gekregen.” ### _Wat trok u aan in Goes?_ „Toen we nog in Bruinisse woonden, kwamen we hier al graag. In Goes gingen we zwemmen, winkelen en tosti’s eten. Dus de warme band met de plaats was er al. Het is voor ons gezin bovendien een prettige keuze omdat we nu weer dichter bij onze familie wonen. Maar allereerst was het voor mij de gemeente die qua sfeer en ambitie bij mij past. Goes ligt ideaal. Heel vroeger was het al het kruispunt van karresporen. De stad lag aan open water, de Oosterschelde. Ideaal dus om handel te bedrijven. Dat zie je nog steeds in het historische centrum terug. Nog altijd is Goes letterlijk en figuurlijk het kruispunt van Zeeland. Wij zijn een centrumgemeente voor honderdduizend inwoners. De vraagstukken die ik hier voor de kiezen krijg, betreffen die honderdduizend inwoners. Als burgervader krijg ik intieme, soms heel verdrietige verhalen te horen. Tegelijk kan ik mijn bestuurlijke ei hier kwijt. Ik kan de provincie waar ik zelf opgegroeid ben, verder helpen. Dat is fantastisch. Ik zeg altijd: ze kunnen mij wel uit Zeeland halen, maar Zeeland niet uit mij. Goes heeft ambitie, het nieuwe bedrijventerrein vult zich in hoog tempo. We moeten nu alweer een volgende fase gaan voorbereiden. Zeeland is een bescheiden provincie, maar er lopen hier heel grote projecten met nationale inhoud. Daar mag wel meer voor op de trom worden geroerd in Den Haag, want voor die projecten is veel nodig.” :::inline_image 2::: ### _Wat wilt u de komende jaren vooral bereiken voor de inwoners van Goes?_ „Goes moet een ondernemende gemeente blijven. En daar moeten goede discussies over worden gevoerd, in Goes, in Den Haag, maar ook in Brussel. Hoe houden we het economisch zo bruisend mogelijk? Hoe groeit de stad verder? En in Goes wordt er dan meteen naar heel Zeeland gekeken. Hoe brengen we onze provincie verder? Ik ben nu bezig met een visiedocument 2050. Wat vinden we belangrijk aan voorzieningen, bijvoorbeeld? Dat is typisch een klus voor een burgemeester.” ### _Wat zijn de grootste uitdagingen hier?_ „Dat je het financieel goed op de rol krijgt. Nu al loopt het verkeer in Goes vast. Hoe gaan we dat oplossen? Verder kijk ik met een schuin oog naar de mogelijke komst van een kerncentrale. Wat betekent dat voor medewerkers, verkeer, huisvesting? Zijn er dan genoeg voorzieningen in de gezondheidszorg? Ook liggen er grote vraagstukken op het gebied van verduurzaming en de grondstoffentransitie in het Sloegebied in Vlissingen. Vandaaruit vertrekken er bijvoorbeeld goederentreinen naar Limburg. Wat vervoeren die? Gaat dat veilig? Hier ligt de komende jaren veel werk. Daarnaast wil je er zijn voor de inwoners. Is een echtpaar zes of vijfenzestig jaar getrouwd? Dan komt de burgemeester op bezoek. Ook als iemand honderd wordt, ga ik langs.” Lachend: „Bezoek ik een stel dat zestig jaar getrouwd is, dan spreek ik de wens uit dat ik hen over vijf jaar weer zie. Dan zijn ze nog steeds getrouwd en ben ik nog burgemeester. Ik geniet van die bezoeken. Mensen krijgen vaak voor het eerst van hun leven de burgemeester op bezoek. En oudere mensen zijn vaak milder geworden. Soms ontstaan er prachtige, diepe gesprekken over het geloof.” ### _Hoe omschrijft u uw stijl als leidinggevende?_ „Ik probeer heel dicht bij mensen te staan. Bij besluiten en leidinggeven kan dat verschil maken. Verder houd ik erg van een stukje humor en relativeer ik graag. Als ik met iemand praat, wil ik hem of haar bovendien echt goed begrijpen. Ik vind het belangrijk dat je met oprechte betrokkenheid komt.” Lachend: „Maar eigenlijk moet je deze vraag aan anderen stellen. Ik ben wel iemand die vooruitgang wil zien. Er verdwijnt hier geen rapport in een la. We kunnen best nog een keer over een rapport praten, maar dan moet dat rapport in een actieplan veranderen. Dat volg ik ook echt. Ik ben resultaatgericht.” ### _Hoe vond uw vrouw het dat haar man burgemeester werd?_ „Ze heeft niet zoveel met het zijn van burgemeestersvrouw, behalve bij speciale gelegenheden als Dodenherdenking en het uitreiken van koninklijke onderscheidingen. Voor dinertjes valt ze niet echt te porren. Maar we zijn wel een team. En dat kun je alleen maar zijn als je samen die keus gemaakt hebt. Je raakt met elkaar vergroeid. Zonder stabiele basis zou ik niet zo kunnen functioneren. Willemijn denkt weleens dat ze mijn wereld niet snapt, maar ze geeft mij juist regelmatig heel waardevolle adviezen. En ze corrigeert me ook. Zo houd je elkaar scherp.” ### _Zijn uw zes kinderen betrokken op uw werk?_ „Aan tafel hebben we het vaak over de politiek. Wel in het algemeen dan uiteraard, want de gemeentepolitiek bespreek ik niet met hen. Een van onze dochters vindt het al sinds haar negende leuk om regelmatig raadsvergaderingen bij te wonen. En met het stemmen voor de Tweede Kamer onlangs, heb ik samen met een dochter die voor het eerst mocht stemmen, een filmpje opgenomen. Dat ging viraal. Af en toe moet zoiets kunnen, maar over het algemeen ben ik er voorzichtig mee. De kinderen willen dat zelf ook niet. Zij leiden hun eigen leven en willen niet gezien worden als het kind van de burgemeester. Maar politieke betrokkenheid krijgen ze wel mee. Omgekeerd komen de problemen in de gemeente ook vanzelf wel bij ons op tafel. Twee van onze kinderen hebben verkering, maar woningen zijn onbetaalbaar.” ### _Is burgemeester zijn een eenzaam ambt?_ „Ja, je moet stevig in je schoenen staan. Je bent leider met korte ei, maar af en toe ook met lange. Voor goed bestuur is veel wijsheid nodig en je moet tegen kritiek kunnen. Ik ben er dankzij het wethouderschap wel van lieverlee in gegroeid. Ik vind het heel belangrijk om integer te zijn, wat voor consequentie dat ook heeft. Dat wekt vertrouwen. En dat waarderen mensen ook. Daarmee kun je oplossingen bereiken.” ## Wie is uw voorbeeld? Nadenkend: „Ik heb grote waardering voor iemand als Dietrich Bonhoeffer. Hoe hij staande wist te blijven en een kwaadaardig regime wist te doorgronden, vind ik indrukwekkend. Het gros van de samenleving zag toen niet hoe door en door slecht de leiders waren. Zoiets kun je ook op microniveau tegenkomen. Dat vraagt veel wijsheid en afhankelijkheid. Ik ben nog steeds niet uitgepuzzeld over de vraag hoe ik in die situatie zou handelen. Verder heb ik veel collega’s die ik bewonder. Als ze iets handig aanpakken, leer ik daar graag van. En van mijn ouders heb ik doorzetten geleerd. Op mijn bureau lag eens een briefje: „Doe je best.” Dat heb ik voor in mijn Bijbeltje geplakt en af en toe werp ik er weer een blik op. Dat kan heel bevrijdend zijn. Als je weet: ik heb alles ingezet wat ik kan doen, dit is het, dan mag je ook loslaten.” ### _Welke Bijbeltekst speelt een grote rol in uw leven?_ „Mijn kracht wordt in zwakheid volbracht. Dat leven in afhankelijkheid blijft elke dag nodig. Dat is voor mij geen makkelijk leven, trouwens. Ik ben en blijf een mens, hoogmoedig dus. Toen ik net wist dat ik burgemeester op Urk zou worden, kwamen vrienden met een bord waarop in het Engels Jozua 1 vers 9 stond. „Heb Ik het u niet bevolen? wees sterk en heb goeden moed, en verschrik niet, en ontzet u niet; want de HEERE, uw God, is met u alom, waar gij heengaat.” Onze vrienden zeiden: „Misschien zul je het nog weleens nodig hebben.” Vervolgens kreeg ik die tekst nog een paar keer te horen, onder meer via de ouderling van onze toenmalige kerkelijke gemeente en de niet-kerkelijke gemeentesecretaris. Ze wisten dat niet van elkaar. Wij hebben nog vaak naar dat bord gekeken. Het hangt nu op onze slaapkamer. De tekst heeft mij in moeilijke periodes veel kracht gegeven. Die kracht lag wel altijd bij een Ander. Dat is een afhankelijk leven. En dat is me moeilijker gebleken dan ik altijd dacht. Ik doe het liever zelf. Onlangs zei een predikant: „Jozef zou onderkoning worden, maar hij kwam eerst wel in de put terecht.” Over een roeping krijgen, hoor je veel. Maar als het moeilijk wordt, moet je je vasthouden aan die belofte. Dan weet je pas de waarde van die tekst. En dan weet je ook de waarde van de God in Wie je gelooft.” ### _Tot slot: u houdt erg van wandelen. Welke wandeling staat er nog in uw agenda?_ „Ik zou nog weleens een lange voettocht naar Rome, Jeruzalem of bijvoorbeeld de Camino naar Santiago de Compostela willen lopen.” ### _Vanuit Goes?_ „Dat zal ik niet zeggen, want dat is wel een heel eind. Maar eens hoop ik toch, samen met Willemijn, een wandeltocht van zeven of acht weken te maken. Op kortere termijn zou ik het heel mooi vinden om met onze kinderen een huttentocht in de bergen te maken. Twee weken geleden heb ik nieuwe wandelschoenen gekocht, dus ik kan er weer even tegenaan.” :::author_streamer 1::: :::kader 1::: :::kader 2:::

Cees van den Bos: Burgemeester zijn is voor mij ook veel bidden en lastige keuzes maken

Wat vond je van dit artikel?

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Cees van den Bos: Burgemeester zijn is voor mij ook veel bidden en lastige keuzes maken

Wat vond je van dit artikel?

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram