De familie Colijn weet het zeker: geen mooier vak dan de zorg

Gezellig is het wel, zo met z’n allen op de bank in het huis van Jaap Colijn. Ze passen precies rondom de salontafel, met een beetje inschikken hier en daar. Ze, dat zijn: Jaap (36), zijn broer Hendrik-Jan (53), zijn schoonzus Lianne (50) en zijn zussen Willemieke (50) en Jacomien (41). Ook aanwezig zijn Job (26) en Jet (16), de kinderen van Hendrik-Jan en Lianne. En Anne-Co (18), de dochter van Willemieke. De meesten van hen werken op diverse afdelingen in het ziekenhuis. Behalve Job, die een baan heeft in de gehandicaptenzorg, Hendrik-Jan, die bestuurder is van verpleeghuis Salem en Jet, die nog in opleiding is en als bijbaan in de ouderenzorg werkt. ### _Waarom hebben jullie allemaal voor de zorg gekozen?_ Jacomien: „Het is ons met de paplepel ingegoten.” Hendrik-Jan: „Mijn vader werkte bij een medisch laboratorium, mijn moeder heeft in het ziekenhuis gewerkt. Het zit dus in de familie.” Jaap: „Ik was nog heel jong toen Hendrik-Jan en Willemieke al verpleegkundige werden. Ik weet niet beter dan dat zij aan tafel over hun belevenissen vertelden. Toch dacht ik toen ik een jaar of 16 was: ik ga lekker wat anders doen. Ik ben een paar jaar timmerman geweest. Maar daar haalde ik geen voldoening uit, dus toen heb ik me alsnog laten omscholen tot verpleegkundige.” Hendrik-Jan: „Ik ben 24 jaar verpleegkundige geweest. Het is het mooiste vak dat er is. Waarom? Omdat het heel breed is en je jezelf op allerlei manieren kunt ontwikkelen.” Willemieke: „Het is nooit saai.” Hendrik-Jan: „We hebben naast Jet en Job nog twee kinderen. Die werken ook allebei in de zorg. Een van hen zei altijd: „Ik word geen zuster, echt niet.” Uiteindelijk heeft hij toch hbov gedaan en werkt hij nu ook in het ziekenhuis.” Job: „Net als bij mijn vader thuis ging het bij ons vaak over de zorg. Dat helpt als je een vak moet kiezen. Ik heb niks met wondzorg, maar toen ik via mijn vader bij de gehandicaptenzorg terechtkwam, ben ik daar blijven hangen.” :::author_streamer 1::: ### _Wat is er zo mooi aan de zorg?_ Job: „Van belang zijn voor een ander.” Jaap: „Je maakt verschil voor een patiënt. Je voelt vaak dankbaarheid van mensen.” Jet: „De oude mensen zitten soms op mij te mopperen. Maar aan het eind zeggen ze vaak: „Ik vertrouw je wel, hoor.” Ik vind het fijn als ze dat zeggen.” Hendrik-Jan: „Het is misschien een beetje cliché, maar er is soms al dankbaarheid voor een glas koud water.” Jet: „Ik vind het vooral mooi om bij mensen te zijn in de kwetsbare momenten van hun leven.” Willemieke: „En soms heb je mooie gesprekken, bijvoorbeeld als je de patiënt wast of naar de operatietafel brengt. Mensen storten vaak hun hart bij je uit. En ze knappen op door de aandacht en zorg die je hen geeft. Zeker als ze eenzaam zijn.” Lianne: „We maken ook bijzondere dingen mee. Zo had ik dienst, toen Amalia in ons ziekenhuis werd geboren. Het nieuws ging als een lopend vuurtje over de afdelingen.” Jacomien: „Daarnaast heb ik een vakinhoudelijke interesse voor wat de patiënt mankeert. Als mensen de SEH binnekomen ben ik benieuwd wat ze hebben.” :::inline_image 1::: ### _Jullie zien ook veel nare dingen. Nemen jullie die weleens mee naar huis?_ Jacomien: „Ik vergeet nooit meer dat er op een zaterdagmorgen een Bulgaarse moeder met een zes weken oude baby de SEH binnen kwam rennen. Ik zag het hoofdje van de baby schudden en dacht: dat kindje leeft niet meer. Ik krijg er weer kippenvel van als ik eraan denk, dat moment vergeet ik never nooit meer. Ik scheeuwde: ,,Reanimatie baby!” en uit alle hoeken en gaten van de SEH kwamen collega’s aanrennen. We hebben er alles aan gedaan om het kindje te redden, maar tevergeefs. De hele afdeling was een beetje van het padje en is al om elf uur ’s morgens vervangen door een nieuw team. We zien heel veel, maar dode baby’tjes eigenlijk nooit. Toen ik thuiskwam, heb ik mijn eigen kinderen even flink geknuffeld. „Gelukkig zijn jullie er nog.”” Willemieke: „Na zoiets ben je dubbel dankbaar voor de gezondheid van je gezin.” Jaap: „Al denk ik dat wij de meeste voorvallen wel makkelijker van ons af kunnen zetten dan de gemiddelde niet-verpleegkundige.” Hendrik-Jan: „Dat is geen onverschilligheid. Maar als je je alles aantrekt, dan trek je het zelf niet meer.” Lianne: „Als we op ons werk komen, stappen we in onze rol.” Willemieke: „Heftige dingen bespreken we met ons team en verwerken we al op ons werk. Als ik thuis ben, denk ik vrijwel nooit aan mijn werk en andersom.” Jaap: „Maar als ik iets leuks heb meegemaakt, vertel ik dat wel weer aan mijn vrouw Lisanne.” ### _Wat heb je eigenlijk nodig om in de zorg te kunnen werken?_ Jacomien: „Je moet sociaal zijn.” Jaap, met een uitgestreken gezicht: „En intelligent en knap.” Hendrik-Jan: „Je moet niet snel ergens vies van zijn. En met mensen kunnen omgaan.” Job: „Maar ik ben juist snel ergens vies van. Daarom werk ik ook niet in het ziekenhuis.” Hendrik-Jan: „Er is voor iedereen wel plaats in de zorg. Maar niet iedereen kan aan het bed van een patiënt staan.” Lianne: „Interesse in je medemens is een pré. Heb je dat niet, dan vind je er waarschijnlijk niets aan om in de zorg te werken.” Job: „Je moet de wil hebben om voor iemand te zorgen.” :::author_streamer 2::: ### _En geduld?_ Job: „Ik ben helemaal niet geduldig.” Jet: „Ik normaal ook niet.” Lianne: „Geduld hebben leer je wel als je aan het werk bent.” Jaap: „Ik moet op de SEH meer tegen bloed kunnen dan geduld hebben.” Lianne: „Zelf werk ik op de cardiologie, een afdeling waar veel kan gebeuren. Ik heb collega’s die houden van reanimaties en gaan met die banaan. Zelf ben ik meer een verpleegkundige op sokken, die houdt van het begeleiden van mensen. Maar met elkaar zijn we een compleet team.” ### _Merken jullie iets van de tekorten in de zorg?_ Job: „In de gehandicaptenzorg wel. Soms staan we met een mannetje minder op de groep, maar eigenlijk gaat dat ten koste van de cliënten.” Jet: „Ik word in de ouderenzorg af en toe gevraagd voor diensten die ik als leerling nog niet mag doen, omdat er geen anderen beschikbaar zijn. Die doe ik dan natuurlijk niet.” Jaap: „Op de SEH merk ik er niet echt iets van.” Jacomien: „Maar er zijn in het ziekenhuis wel afdelingen waarop bedden zijn gesloten vanwege personeelstekort.” Hendrik-Jan: „We zullen er allemaal mee te maken gaan krijgen. Er is berekend dat een op de drie Nederlanders in de zorg zou moeten gaan werken om die in de toekomst voor iedereen te kunnen waarborgen.” Job, grijnzend: „Wij zijn dan wel een topgezin.” Jet: „Wij compenseren de niet-zorggezinnen een beetje.” Willemieke: „We zouden wel een bonus mogen ontvangen.” :::inline_image 2::: ### _Wat maakt dat jongeren nog te vaak wegblijven van een zorgberoep, denken jullie?_ Jet: „Er wordt vaak gedacht dat we vooral billen moeten wassen. Dat doen we ook wel, maar het is veel meer dan dat.” Anne-Co: „De verpleegkundigenopleiding staat bekend als moeilijk. Daardoor haken studenten misschien sneller af.” Jet: „Of ze vinden de werktijden niet fijn: te vroeg beginnen en te laat doorwerken.” Jacomien: „Het salaris is niet altijd lokkend.” Hendrik-Jan: „Nou … Dat is de afgelopen jaren fors omhooggegaan.” Wijzend naar zijn dochter Jet: „Weet je wel wat zij verdient? Bruto 16 euro per uur, in het weekend 20. En dat voor een 16-jarige.” Lianne: „De zorg is ook een superleuk vak voor jongens. Het is zo belangrijk dat die blijven komen. Voor een team is het heel gezond als er ook mannen in zitten. Die zijn wat nuchterder.” Jet: „Jongens hebben vaak ook een voorsprong bij de ouderen, merk ik. Ze kunnen veel bij hen maken.” Lianne: „Je kunt in de zorg alle kanten op, ook als jongen. Kijk maar naar ons gezin: Hendrik-Jan is inmiddels bestuurder, Jaap heeft bij defensie gezeten en bij de SEH, een van onze zoons zit op de ambulance.” ### _Hebben de vooroordelen over de zorg jullie ooit dwarsgezeten?_ Job: „Vroeger dacht ik dat gehandicapten veel kwijlden en leek het werk me vies. Maar dat was een heel fout vooroordeel, merkte ik toen ik aan mijn werk begon. Ik ga lekker buiten met ze fietsen en andere leuke dingen met hen doen.” Anne-Co: „Wat bij mij gewerkt heeft, is dat mijn moeder me meenam naar het ziekenhuis.” Willemieke: „Ze was toen een jaar of 11, 12 en kreeg een uniformjasje aan. Heel schattig. De patiënten vonden het ook ontzettend leuk.” Anne-Co: „Ik was daarna meteen om. Voor die tijd wilde ik kapper worden, sindsdien alleen nog maar verpleegkundige.” Jaap: „Ik had helemaal geen vooroordelen over de zorg. Waarschijnlijk ook door de verhalen die ik thuis al had gehoord. Als kind wilde ik overigens graag miljonair worden. Maar dan moet je niet in de zorg gaan werken, werd me verteld.” :::author_streamer 3::: ### _En de onregelmatige diensten, moet je daar nog en beetje tegen kunnen?_ Job: „Dat wel.” Jacomien: „Ik neem een slaappil om overdag te kunnen slapen, anders lig ik de halve dag klaarwakker.” Job: „Ik ga na een nachtdienst eerst sporten, dan eten en dan slapen. Rond 12 uur ben ik dan weer wakker.” Jaap: „Het voordeel van de onregelmatige diensten is dat je doordeweeks soms vrij bent. Dat is echt heel lekker, zo’n dagje voor jezelf.” Lianne: „Ik merk wel dat nachtdiensten pittiger worden naarmate je ouder wordt. Het is ook niet goed voor je lijf …” Jaap: „ …en je leden.” ### _Krijgen jullie op je werk weleens te maken met geweld?_ Jacomien: „Ik word tijdens nachtdiensten weleens uitgemaakt voor heel lelijke dingen. Dat blijft soms hangen.” Jet: „Ik krijg soms door demente mensen allemaal dingen naar mijn hoofd geslingerd. Vooral omdat ik nog jong ben.” Lianne: „Je staat als verpleegkundige soms voor hete vuren. Jij moet een stap naar voren zetten als anderen een stap naar achter doen. Bij agressie bijvoorbeeld, maar ook als mensen neervallen. Jij bent degene die door moet blijven draaien.” Willemieke: „Daarnaast ben je een soort tussenpersoon voor allerlei mensen: artsen, familie, therapeuten. Als er iets mis gaat, gaan de ogen eerst naar jou, als verpleegkundige.” Job: „Ik heb op mijn werk veel te maken met agressie. Ik heb er littekens van. Het gaafst is het om escalatie te kunnen voorkomen, om te zoeken naar de juiste activiteiten die de spanning in een groep kunnen wegnemen.” Anne-Co: „Ik merk dat cultuurverschillen soms van invloed zijn op agressie. Mensen uit andere culturen zijn bijvoorbeeld gewend om met veel mensen naar het ziekenhuis te komen om de patiënt te supporten. Maar dat is tegen de regelgeving, waardoor het weleens uitloopt op een confrontatie.” Hendrik-Jan: „Sowieso is de assertiviteit toegenomen. Mensen hebben vaak al van alles online opgezocht en gaan sneller dan vroeger op hun strepen staan. En we hebben vaker te maken met gebroken gezinnen, die hun strijd uitspelen op de afdelingen.” Jaap: „Bij ons op de SEH in Den Haag zijn er weer veel patiënten met middelengebruik en psychiatrische klachten.” Jacomien: „Daklozen bijvoorbeeld, die van alles gebruiken. Ik krijg vaak te maken met schreeuwende mensen.” Jaap: „Gelukkig hebben we goede beveiliging in het ziekenhuis. Pas escaleerde een situatie rondom iemand die al agressief binnenkwam. Binnen een mum van tijd stonden er zes agenten met schilden en knuppels binnen. Ik heb onlangs ook gehad dat twee gezinnen met elkaar op de vuist gingen in de wachtkamer. Een vrouwelijke dokter ging tussen de ruziënde familie staan. Dan ga ik ook de wachtkamer in, want zo’n vrouwelijke arts laat je niet alleen. Gelukkig kwamen er binnen twee minuten een hoop agenten binnen. Zoiets gebeurt niet dagelijks, maar wel een paar keer per jaar.” Jacomien: „Ik heb ook eens gehad dat een traumapatiënt in een onbewaakt ogenblik van de ct-scan afstapte, een grote traumaschaar pakte en daarmee achter een verpleegkundige aanging. Een arts die dat zag. beukte de patiënt opzij, waardoor die op de grond knalde. Anders had de verpleegkundige een schaar in haar rug gehad.” :::author_streamer 4::: Willemieke: „Een collega van mij trok een keer het laatje van een nachtkastje van een patiënt open en zag een pistool liggen. Ze heeft het laatje zachtjes weer dichtgedaan en de beveiliging gebeld.” Anne-Co: „Wij hebben eens te maken gehad met cocaïnesmokkel op de afdeling. Een patiënt had wat plafondtegels opzij geduwd en daar een zakje cocaïne neergelegd dat iemand anders daar op kon halen.” Jacomien: „We krijgen ook weleens gevangen in het ziekenhuis. Ik moest zo’n gevangene eens bloed afnemen. Er stond vier man bewaking bij. Ik dacht: dat zal dan wel een lekker boefje zijn. Hij zei de ranzigste dingen tegen mij.” Willemieke: „Dan moet je bluffen.” Jacomien: „Ik negeerde hem grotendeels, maar intussen deed ik het bijna in m’n broek.” ### _Noem eens wat voorbeelden die wat jullie betreft een goed beeld geven van het werken in de zorg?_ Job: „Ik vind het altijd mooi om te zien dat mijn cliënten met een grote grijns naar me toe komen als ik terug ben van vakantie. Alleen maar omdat ik er weer ben.” Jet: „Dat heb ik ook met de demente mensen in het verpleeghuis. Ze zouden mijn naam niet kunnen noemen, maar herkennen me wel.” Lianne: „Ik vergeet nooit meer dat ik ’s nachts een patiënt had die de volgende dag euthanasie zou ondergaan. Ik heb met haar gesproken en zelfs een stukje uit de Bijbel gelezen. Ik dacht: ik heb toch wel een heel bijzondere baan.” Anne-Co: „k vind het leuk als ik raakvlakken kan ontdekken met patiënten en dan even lekker met ze kan kletsen. Even een lach op iemands gezicht kunnen halen, is wel wat waard.” Lianne: „We maken zo veel mee. Ik kan bijna geen afwisselender beroep bedenken dan het onze.”

De familie Colijn weet het zeker: geen mooier vak dan de zorg

Wat vond je van dit artikel?

Lees meer

„Verpleegkunde is een prachtig, breed vak; ik ben trots op mijn werk”

Als man verpleegkundige worden? „Zeker doen”

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Volg ons

De familie Colijn weet het zeker: geen mooier vak dan de zorg

Wat vond je van dit artikel?

Lees meer

„Verpleegkunde is een prachtig, breed vak; ik ben trots op mijn werk”

Als man verpleegkundige worden? „Zeker doen”

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram