Den Bosch: de prins, de draak en de sjekladebol

De Drakenfontein voor het station spuwt water in alle richtingen. Hoog boven de straat spreidt een vergulde draak zijn vleugels. Ze fonkelen in het zonlicht, dat stapelwolken en schapenwolken omzeilt. Een laan met platanen en statige panden uit de negentiende eeuw voert richting centrum. Bij de Wilhelminabrug klinkt gedempt trompetspel. Voorbij de singels dient het stadshart zich aan, met zijn steegjes en bruggetjes. Daar liggen de rondvaartboten in de Binnendieze te wachten op de eerste toeristen van de nieuwe dag. Het is nog vroeg. Rood-witte vlaggen van Den Bosch tooien de Molenstraat, die overgaat in de Uilenburg. Boven de huizen met uithangborden, luiken en lantaarns torenen beukenbomen. :::photo_gallery 1::: ## Zoetelieve huizen De Binnendieze loopt onder monumentale woningen door. Een poortje is versierd met kunstig gesneden mannen, vruchten en leeuwen. Takken van een treurboom hangen over de kademuur, waar mussen luidruchtig de degens kruisen. Iets boven de waterspiegel gewagen dichtregels van zoetelieve huizen, waarlangs de dichter begerig de gangen van de stad volgt. :::author_streamer 1::: Lief ging het er in de hoofdstad van Noord-Brabant niet altijd aan toe. Een historisch jaartal bij uitstek is 1629, toen het Beleg van Den Bosch plaatsvond. Huibert Wilschut, creatief ondernemer en bewoner van de binnenstad, verdiepte zich in die gebeurtenis. Met 2029 – 400 jaar na de belegering – in aantocht bereidt hij een themajaar voor, in opdracht van de gemeente ’s-Hertogenbosch. Wilschut woont op een steenworp afstand van de Markt en het stadhuis. Zijn favoriete plek in de stad is zijn eigen balkon, met reden. Het panorama is indrukwekkend: de Sint-Janskathedraal pontificaal in beeld, omlijst door een dreigend zwerk. „Die bui gaat de andere kant op.” In het zuiden ligt het Bossche Broek, een moeras dat in 1929 door prins Frederik Hendrik van Oranje werd drooggelegd. Nog altijd grenst de natuur aan het stadscentrum. ## Gemoedelijk Bij een kop koffie vertelt Wilschut over zijn woonplaats. „Den Bosch is echt een bourgondische, vriendelijke stad, met een enorme historie. Niet grootstedelijk, maar gemoedelijk. Als er ook maar iets te vieren is, wordt er gevierd. Een stad van clubjes, fanfares en carnaval.” De vele kerken en kloosters vallen op. Wilschut wijst ze aan. „Rechts de Sint Cathrien. En zie je dat spitse torentje, naast de Sint-Jan? Dat hoort bij een klooster, waar nog steeds nonnen wonen.” :::photo_gallery 2::: In en om Den Bosch is de geschiedenis van het beleg van 1629 tastbaar (zie ”Kantelpunt in Tachtigjarige Oorlog”). „Oude vestingwerken zijn hersteld met Europees geld. Ook van de linies om de stad kun je veel terugvinden in het landschap. Er is een wandel- en fietsroute met een app, Linie 1629.” >„Den Bosch is echt een bourgondische, vriendelijke stad, met een enorme historie” Een plek die Wilschut graag laat zien, is het zeventiende-eeuwse Kruithuis, naast de Citadel. Museum Kruithuis, een zeshoekig gebouw met rode luiken en dito poort, is omgeven door bomen en bloemen. Wilschut, na een korte wandeling: „Het Kruithuis heeft heel dikke muren, er werd daadwerkelijk kruit opgeslagen. Het dak is juist vrij dun. Het idee was: als er iets ontploft, gaat het omhoog en niet opzij.” ## Geuzennaam Na het Beleg van Den Bosch kreeg de stad de bijnaam Moerasdraak. Wilschut: „Die komt bij Joost van den Vondel vandaan, uit een zegezang van na 1629. Het was niet vleiend bedoeld; in het gedicht wordt vooral Frederik Hendrik opgehemeld. Later werd Moerasdraak een geuzennaam. Voor Bosschenaren betekent die: dankzij de moerassen rond de stad is Den Bosch onoverwinnelijk, behalve dan die ene keer in 1629. Ook Frederik Hendrik kreeg een bijnaam: de stedendwinger.” Wilschut neemt afscheid, maar niet voordat hij tips heeft meegegeven (zie “Dagje Den Bosch”). Langs de Dommel ligt een groen-witte motorboot aangemeerd, ”Jij en ik”. Een man is op het achterdek aan het poetsen. Het lieflijke scheepje heeft een kleine piratenvlag aan de lichtmast. Tussen de steiger en de kade drijven waterlelies. In de middag is het tijd voor een Bossche bol bij Bakkerij Royal. De zaak verkoopt ook sokken, tassen en slabbetjes met daarop de lokale lekkernij. Voor de echte liefhebber zijn er bovendien boxershorts, mokken en kandelaars waar de chocolade afdruipt. En Bossche bol-speciaalbier van brouwerij D’n Draok. De sjekladebol waar het allemaal om draait, is niet te versmaden. ## Ramp Voor het imposante, uit zandsteen opgetrokken stadhuis verschijnt Bosschenaar Jan den Brok, spontaan, met fleurige sjaal. Hij is gids bij de Kring Vrienden van ’s-Hertogenbosch. „Ben je al binnen geweest? Zullen we even gaan kijken?” Trappen leiden naar het bordes. Den Brok houdt de mintgroene deur open. In de rijkversierde hal met kroonluchters aan het balkenplafond laat hij graag zijn favoriete spreuk zien: „Het puntje van een gaeuwe pen is ’t felste wapen dat ik ken.” „Die is goed, hè?” :::photo_gallery 3::: 1629? „Dramatisch, echt een ramp voor Den Bosch. Wij katholieken moesten alles meenemen en vertrekken. De Sint-Jan hebben ze gesloopt, alle altaren zijn verdwenen.” Een beeld dat gespaard bleef, is de Erwtenman. Den Brok toont een ansichtkaart met een foto van het beeldhouwwerk. „Kijk, dit manneke. Het leukste beeld van Den Bosch.” De gids beveelt ook het Huis van Bosch aan. „Daar woonde de schilder Jeroen Bosch, van zijn twaalfde tot zijn dertigste.” >„1629 was een ramp. Wij katholieken moesten alles meenemen en vertrekken” Van de Sint-Janskathedraal tot het jugendstilinterieur van De Broodspecialist aan de Hinthamerstraat: er is veel te bewonderen in Den Bosch. Je bent er makkelijk een dag mee zoet, of twee. Achter het stadhuis lokt het terras van Chatwick Coffee. Een weelderige klimplant slingert langs de monumentale pui, binnen zijn twee jongemannen verdiept in werk of studie. Plots klinkt in de straat luid gejoel. Waar het vandaan komt, is een raadsel, net als de aanleiding. De jongens bij het venster zitten onbewogen achter hun laptops. De Moerasdraak juicht, Den Bosch heeft iets te vieren. Dat is hoe dan ook een passende slotsom. :::kader 1::: :::kader 2:::

Den Bosch: de prins, de draak en de sjekladebol

Wat vond je van dit artikel?

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Volg ons

Den Bosch: de prins, de draak en de sjekladebol

Wat vond je van dit artikel?

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram