Ds. B. Labee: De belijdenisvragen van Voetius houden de Bijbelse spanning in stand

Over zijn eigen belijdenisdienst kan ds. B. Labee, predikant van de gereformeerde gemeente te Veenendaal, weinig vertellen. Die was er niet. „Mijn vrouw en ik zijn opgegroeid in de vrije oud gereformeerde gemeente van Hendrik-Ido-Ambacht. Die kende geen openbare geloofsbelijdenis. Ik ging er wel voor het eerst aan het Heilig Avondmaal. Op een gegeven moment werd dit sacrament niet meer bediend, vanwege interne spanningen. Dat gaf ons zo’n nood dat we op zoek gingen naar een ander kerkelijk onderdak. Uiteindelijk kwamen we in de gereformeerde gemeente van Hendrik-Ido- Ambacht terecht. Daar mochten we meteen belijdenis doen voor de kerkenraad, zodat we deel konden nemen aan het Heilig Avondmaal. Ik was toen 35 jaar. Aansluitend hebben we nog wel belijdeniscatechisatie gevolgd.” ### _Wat bracht u ertoe iets over de belijdenisvragen van Voetius te schrijven?_ „Veel jongeren zien op tegen het lezen van dikke werken. Het leek me daarom goed een kort boekje over de inhoud en betekenis van die vier vragen te schrijven, met een slothoofdstuk over de lijn naar het Heilig Avondmaal.” ### _Welk materiaal gebruikt u voor de belijdeniscatechisatie?_ „Het boekje ”Korte lessen over Kort Begrip” van ds. G.H. Kersten, in wat herziene vorm. De catechisanten leren een deel van het ”Kort Begrip” uit het hoofd; de bijbehorende vragen beantwoorden ze met hun eigen woorden. Bij het overhoren houden we rekening met de verstandelijke capaciteiten van mensen. Mijn verlangen is dat ze van harte hun jawoord geven, al is het misschien met een bevend hart en durven ze niet te zeggen dat ze het zaligmakend geloof bezitten. Daar ligt een spanningsveld, want we blijven spreken over geloofsbelijdenis.” ### _In Zeeland werd wel gesproken over leren voor lid._ „Dat is te weinig, daarmee kun je niet voor God verschijnen. Kerkelijk zie ik twee sporen. Enerzijds het spoor van belijdenis afleggen als een soort kerkelijke meerderjarigheidsceremonie. Anderzijds het spoor waarbij de openbare geloofsbelijdenis vanzelfsprekend wordt verbonden met deelname aan het Heilig Avondmaal. Bij beide ontbreekt de Bijbelse spanning. Ik voel me thuis bij de benadering van de hervormde ds. L. Vroegindeweij, zoals verwoord in het boekje ”Vragen mag.” Als kerkenraad kunnen we het hart van mensen niet toetsen. Wel benadrukken we in gesprekken dat de Heere van ons een oprecht antwoord verwacht, vanuit het verlangen om Hem te vrezen. Onze gemeente kent een soort pre-belijdeniscatechisatie. De genoemde gesprekken, met ouderlingen, vinden in dat jaar plaats. In maart ontmoet ik de groep voor het beantwoorden van overgebleven vragen. De catechisanten kunnen daarnaast een persoonlijk gesprek aanvragen. Tijdens het jaar van belijdeniscatechese heb ik een persoonlijk gesprek met alle catechisanten. Sommigen hebben toch niet de vrijmoedigheid om belijdenis te doen en volgen nóg een jaar belijdeniscatechisatie. Meer dan eens voel ik me juist met deze catechisanten erg verbonden.” ### _Hoe waardeert u de vragen van Voetius?_ „Die houden de Bijbelse spanning in stand en de opbouw is doordacht. Eerst worden twee vragen over de leer gesteld. Pas daarna volgen de vragen over het leven en de bereidheid de hals te buigen onder het juk van Christus. Een gesprek over het doen van belijdenis moet niet met uiterlijke zaken beginnen.” ### _Er wordt wel gezegd dat je deze vragen met een historisch geloof kunt beantwoorden._ „Dat is een verkeerde conclusie. Hoe kun je in de belijdenis van de zaligmakende leer leven en sterven zonder een waar geloof in Christus? Hetzelfde geldt voor de huwelijksvragen en de doopvragen. Ze moeten ons in de klem brengen, omdat ze geen ruimte laten voor onbekeerd blijven.” :::author_streamer 1::: ### _Wat wordt bedoeld met de leer van onze kerk, waarover de eerste vraag spreekt?_ „Ten diepste de gereformeerde leer. Tegelijk zeg ik tegen de catechisanten dat ze niet te klein over Gods kerk moeten denken. Toen ik aan de Vrije Universiteit studeerde, leerde ik een rooms-katholieke medestudent kennen die niets moest hebben van de hele mariologie. De ene Naam onder de hemel gegeven was hem dierbaar geworden. Dat kon hij zó authentiek vertellen; ik was er diep van onder de indruk. Het was zijn verlangen om de Rooms-Katholieke Kerk van binnenuit te reformeren. Zulke mensen zijn er nog steeds. De Heere bouwt Zijn kerk wereldwijd, meer dan eens op plekken waar je het niet zou verwachten. Dat maakte me voorzichtig.” ### _Hoe ziet u uw eigen kerkverband?_ „De Gereformeerde Gemeenten vormen een klein stukje van de wereldkerk. Met je jawoord verbind je je ook aan je kerkverband, tenzij de Heere de weg duidelijk anders leidt, bijvoorbeeld door emigratie of een huwelijk met iemand van een ander kerkverband. Dan zul je een keuze moeten maken. Belangrijk is dat die wordt bepaald door de Schrift. Naar Rome leiden veel wegen, naar de hemelstad alleen de smalle weg. In z’n algemeenheid geldt dat de Heere het wil zegenen als je trouw bent op de plek waar Hij je in Zijn voorzienigheid geboren deed worden of bracht. Dat houd ik ook mijn catechisanten voor.” :::inline_image 1::: ### _Wat is kenmerkend voor standvastigheid in het belijden van de zaligmakende leer?_ „De kern van de christelijke leer is vervat in het Apostolicum. Een ware christen belijdt niet zijn geloof, maar de Drie-enige God als zijn God. Dat vraagt enige kennis van je eigen verlorenheid, van de Zaligmaker en van het werk van de Heilige Geest. Standvastig blijven in de belijdenis van de zaligmakende leer, onder alle omstandigheden, kunnen we niet uit onszelf. Daarom staat erbij: „Door Gods genade.” Die geeft een vaste lijn in je leven: voor deze belijdenis sta ik, en daar wil ik bij blijven.” ### _Hoe ziet u de belofte om godvruchtig, eerbaar en onberispelijk te zijn?_ „Het gaat om vruchten uit God. Die horen ons doen en laten te stempelen. Dat geeft een leven als pelgrim en bepaalt de keuzes die je maakt, vanuit de vreze des Heeren. De kern daarvan wordt gevormd door liefde tot God en tot de naaste. Werkelijk onberispelijk was er maar Eén, maar alle ware gelovigen zijn in Hem begrepen en verlangen naar dezelfde onberispelijkheid. Tot in het kleinste toe. Een christen hoor je te herkennen aan de wijze waarop hij afval sorteert, om maar wat te noemen. Zo’n leven wil de Heere zegenen. Er hoort ook bij dat je bereid bent bepaalde geoorloofde dingen te laten omwille van de gegroeide traditie met een kleine letter binnen je eigen kerkelijke gemeenschap.” ### _Hoe ziet u de band tussen belijdenis en avondmaal, voor Calvijn een vanzelfsprekendheid?_ „Zijn tijd was een andere dan de onze, ook kerkelijk. Belijdenis doen van de gereformeerde leer kon je het leven kosten. Het Heilig Avondmaal ging bij Calvijn gepaard met een strikte tuchtuitoefening. Veel kerkgangers kozen ervoor geen geloofsbelijdenis af te leggen, uit verschillende overwegingen. Ook dat had een bedenkelijke kant. Geleidelijk werd de drempel tot het doen van belijdenis wat verlaagd, met daarbij wel de waarschuwing dat een kerkelijk recht nog geen goddelijk recht is. Die uitspraak mag er niet toe leiden dat mensen belijdenis doen met de houding: het goddelijk recht moet een mens gegeven worden. Ik ben net zo beducht voor het ontkennen van het onderscheid tussen een kerkelijk en goddelijk recht.” ### _Vergiste Faukelius zich met de ondertitel bij zijn ”Kort Begrip”: „Voor hen die zich willen begeven tot des Heeren Heilig Avondmaal”?_ „Ook dat geschrift moet je plaatsen in de tijd kort na de Reformatie, maar het verlangen naar het avondmaal moet er wel zijn. In de oud gereformeerde kring waarin ik opgroeide, greep een ouderling me eens bij de schouder en zei: „Joh, heb jij daar nou geen zin in, om die Zaligmaker te leren kennen?” Die hartelijke uitnodiging en aansporing voorkomt gelegitimeerd onbekeerd zijn. Dat is vreselijk. Net als het omgekeerde. Met beide kun je niet voor God verschijnen. Heel leerzaam is de gelijkenis van de Heere Jezus over het zaad. Die gelijkenis roept ons allen op tot zelfonderzoek. Een deel van het zaad lijkt na het opkomen veelbelovend, maar verdort weer of wordt verstikt door onkruid. Slechts een deel valt in de goede aarde. Dat is de Bijbelse realiteit. Wij kunnen niet bepalen welk deel dat is. Vaststaat dat de Heere Zijn kerk bouwt, ook uit de jonge generatie.” _”Belijden en beloven”, door ds. B. Labee; uitg. Den Hertog, Houten, 2026; € 12,90._

Ds. B. Labee: De belijdenisvragen van Voetius houden de Bijbelse spanning in stand

Wat vond je van dit artikel?

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Ds. B. Labee: De belijdenisvragen van Voetius houden de Bijbelse spanning in stand

Wat vond je van dit artikel?

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram