Ds. W. Harinck biedt een handreiking voor meditatie in de lijdenstijd

De achterliggende jaren verschenen tal van bundels met meditaties voor de lijdenstijd. Ds. W. Harinck (68) voegde er een aan toe, onder de titel ”Uw verzoenend sterven”, uitgegeven door De Banier. De predikant van de gereformeerde gemeente te Utrecht putte daarvoor uit wat hij eerder schreef of bepreekte over het lijden en sterven van Christus. „We zijn allemaal ontzettend druk; met dit boekje wil ik een handreiking bieden voor de persoonlijke overdenking.” ### _Hoe staat u tegenover het kerkelijke jaar?_ „Daar houd ik me aan. Ik ben opgegroeid onder de prediking van mijn vader, die deed dat ook. Het is gebruikelijk binnen de Gereformeerde Gemeenten. Ds. K. de Gier, destijds docent op de Theologische School in Rotterdam, was er behoorlijk strak in. Ik weet dat Calvijn er anders over dacht en heb goed contact met Schotse broeders die hem daarin volgen. Zij hebben een andere keuze gemaakt, vanwege de historie. Het kerkelijk jaar herinnert hen te veel aan rooms-katholieke gebruiken. Voor mij is dat geen doorslaggevend bezwaar. Ik vind het een goede gewoonte om in deze tijd van het jaar aandacht te besteden aan de lijdensgang van de Borg, van kribbe tot kruis. Vanaf het begin was Zijn leven gestempeld door lijden.” ### _Dat zou toch ook op andere zondagen in het jaar nadrukkelijk aandacht mogen krijgen?_ „Zeker. Ik ben predikant geweest in het Zeeuwse Kapelle-Biezelinge. In Zeeland houden veel gemeenten zich nog aan de gewoonte om de Heidelbergse Catechismus in een jaar te bepreken; de vraag en het antwoord van Zondag 1 op de eerste kalenderzondag van het nieuwe jaar. Met het gevolg dat je midden in de lijdenstijd over Pasen moest preken. Dat was even schakelen, maar het had ook iets goeds. Het relativeert de betekenis van het kerkelijk jaar.” ### _Hoe komt u tot uw tekstkeuze in de lijdenstijd?_ „De eerste zondagen kies ik oudtestamentische teksten die in profetische zin spreken over het lijden en sterven van Christus. Vervolgens ga ik naar het Nieuwe Testament: aankondigingen van het lijden door Jezus Zelf. Ik probeer ook wat teksten uit de apostolische brieven erbij te betrekken. Daarmee geef je de eenheid van het Oude en het Nieuwe Testament weer. Dat vind ik belangrijk. De oude vromen hebben geleefd bij de Schriften van het Oude Testament. Die boeken waren voor hen de lamp van het Evangelie, daar hebben ze Christus in gezien. Het is mooi om deze oudtestamentische stoffen vanuit de vervulling in de gemeente neer te leggen, zoals ook Paulus dat deed.” ### _Hebt u aan het begin van de lijdenstijd de invulling van de lijdenspreken al voor ogen?_ „Niet precies, wel in grote lijnen. Ik wil me ook laten leiden door wat ik in die tijd tegenkom, lees en hoor. Soms wordt de keuze mede bepaald door de agenda. Door onvoorziene zaken kan het nodig zijn om een oude preek op te diepen, overjarig koren. Daar ga ik dan wel opnieuw doorheen.” ### _Is het terecht dat in het kerkelijk jaar veruit de meeste tijd wordt besteed aan het lijden van Christus?_ „Dat heeft een historische achtergrond. In de middeleeuwen had je de vastentijd als voorbereiding op het vieren van Pasen, te beginnen met Vastenavond, carnaval en Aswoensdag. Daarna begon de veertigdagentijd. Gezien de invulling ervan is het begrijpelijk dat de Reformatie met die traditie wilde breken, maar dat is niet gelukt. Vaste gebruiken krijg je niet zomaar uitgebannen. Daarom is besloten ze te kerstenen en gedurende die zeven weken aandacht te besteden aan het lijden en sterven van Christus, maar dan puur door onderwijs vanuit het Woord. Voorgangers en andere ambtsdragers namen gedurende deze periode een bepaalde soberheid in acht. Sommigen gingen zelfs in rouwkleding lopen. Zo’n periode van versobering is niet verkeerd, zeker in onze tijd en met onze luxe levensstijl.” ### _Wat betekent de lijdenstijd voor u persoonlijk?_ „Door de voorbereiding van de preken word ik in die weken al bepaald bij het lijden van Christus. Ook in de overdenking en het persoonlijke gebed ben ik er concreter mee bezig. Als jongen had ik er onder de prediking van mijn vader al diepe indrukken van. Alleen door het kruis van Christus kan je ziel worden gered. Tijdens een preek over de verhoogde koperen slang, uit Johannes 3, werd mijn oog voor het eerst echt geopend voor de gekruisigde Zaligmaker en mocht ik als een gebeten zondaar op Hem zien . In één blik op Jezus is er leven. „Om onze overtredingen verwond, om onze ongerechtigheden verbrijzeld. De straf die ons de vrede aanbrengt, was op Hem. Door Zijn striemen is ons genezing geworden.” Dat besef heeft de Heere daarna nog willen verdiepen.” :::author_streamer 1::: ### _Welk voorgangers uit het verleden zijn voor u een voorbeeld door hun prediking van Christus’ lijden en sterven?_ „De puriteinen, met de gebroeders Erskine en Boston als eersten. Het kruis van Christus en Zijn stervende liefde heeft eigenlijk in al hun preken een plaats. Ze stallen Zijn dierbaarheid, gewilligheid en genoegzaamheid op een bijzondere wijze uit en leggen die aan het hart van zondaren. Dat raakt mij, nog steeds. Ik ga ze alleen maar meer waarderen. „Uw verzoenend sterven is het rustpunt van mijn hart.” Dat alleen, al het overige houdt geen stand. Dat wisten de puriteinen treffend te verwoorden. Denk aan uitspraken als die van John Owen: „De dood gedood door de dood van Christus.” Spurgeon benadrukt dat de beste plek om besef van zonde te verkrijgen, de voet van het kruis is. Ik weet dat door de wet de kennis der zonde is, maar nooit beleef je je zondigheid sterker dan bij een blik in Christus’ wonden.” :::inline_image 1::: ### _Dat vindt u bij de Hollandse oudvaders minder?_ „Dat durf ik niet te zeggen. Met hen ben ik minder bekend, door hoe ik gebakerd ben. Toen ik aangenomen was voor de studie op de Theologische School, kreeg ik van mijn vader het verzameld werk van de Erskines. Met de raad: „Wouter, jongen, graaf daarin en leef daarbij.” Vanaf die dag reisden ze met me mee en zijn ze ook mij dierbaar geworden. Uitlegkundig zijn de puriteinen vaak niet sterk, aan de exegese besteed ik meer aandacht, maar ze spreken met grote warmte en bewogenheid over Christus en Zijn werk. En ze geven als geen ander antwoord op vragen die in een mensenhart kunnen leven.” ### _Hoe beoordeelt u de toenemende aandacht voor de veertigdagentijd in reformatorisch kring?_ „Die veertigdagentijd heeft me toch te veel van de roomse zuurdesem. In mijn boekje staan bewust 49 meditaties, in overeenstemming met de zeven lijdensweken uit de gereformeerde traditie. Ik vind het mooi als daar ook in gezinsverband aandacht aan wordt besteed. In de gereformeerde gemeente van Woerden, waar ik jaren predikant ben geweest, houden ze op Stille Zaterdag een zangavond. Dan worden er ook gedeelten uit cantates gezongen. Ik hield een korte meditatie. Die avond trok ook rand- en buitenkerkelijken. Ik wil geen voorloper zijn bij dit soort initiatieven, omdat ze ook verdeeldheid kunnen geven, maar als zo’n bijeenkomst er is, wil ik er graag aan meewerken.” ### _Hoe vindt u het dat er met Goede Vrijdag in veel gemeenten maar één dienst wordt gehouden?_ „Dat heeft iets merkwaardigs. Met Kerst, Pasen en Pinksteren drie diensten, met Goede Vrijdag en Hemelvaart één dienst. Het laat zien dat het kerkelijk jaar willekeurige kanten heeft.” ### _Is uw prediking van de heilsfeiten in de loop der jaren veranderd?_ „Niet wezenlijk. Wel probeer ik sneller naar de kern te gaan, mede omdat de spanningsboog van de hoorders korter is geworden. Ik probeer ook te voorkomen dat het vooral gaat over de mensen die een plaats hebben rond de heilsfeiten. We zijn niet geroepen om de christen te preken. Het gaat om Christus!”

Ds. W. Harinck biedt een handreiking voor meditatie in de lijdenstijd

Wat vond je van dit artikel?

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Ds. W. Harinck biedt een handreiking voor meditatie in de lijdenstijd

Wat vond je van dit artikel?

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram