U kent jaloerse mensen. Misschien bent u het zelf. Een kereltje is jaloers als zijn vriendje een mooie voetbal heeft. „Die wil ik ook hebben, mama!” Een ander kind gaat zich vreemd gedragen als het een zusje gekregen heeft. „Hij is jaloers. Hij krijgt niet meer alle aandacht!” Het pubermeisje voelt zich alleen, omdat andere meiden vriendinnen hebben. Ze kijkt daar met jaloerse ogen naar. Ze begint te roddelen over het meest populaire meisje van de klas. Een moeder keurt de aanstaande schoondochter af en maakt het haar zoon moeilijk. Ze kan het niet hebben dat ze niet meer de eerste is in het leven van haar zoon. Schoonzussen zijn jaloers op elkaar zijn omdat de één meer gewaardeerd wordt in de schoonfamilie dan de ander. Een man vermijdt het contact met zijn broer, omdat diens eigen bedrijf beter loopt dan het bedrijf van hemzelf. Grootouders zijn jaloers omdat hun kleinkinderen vaker bij de andere opa en oma komen. Een predikant spreekt vernederend over een collega die vollere kerken trekt dan hij. Dit gaat door tot in het zorgcentrum waar de ene bewoner jaloers is op de andere omdat die meer bezoek ontvangt. ## Ontwrichtend Afgunst is een aanscherping van jaloezie. Bij jaloezie wil een jongetje óók de voetbal hebben die zijn vriendje heeft. Hij gaat daar thuis om zeuren. Jaloezie is een krachtig gevoel. Bij afgunst wordt dat erger. Hij is dan ook nog nijdig op het vriendje dat die zo’n mooie bal heeft. Hij gunt de ander niet wat voor hemzelf onbereikbaar is. In een kwade bui kan hij dan de bal van zijn vriendje kapot maken. „Zo, dan heeft hij tenminste ook niet, wat ik niet heb!” Kijk nu eens goed om u heen. U ziet dan dat jaloezie en afgunst spelen bij veel familieruzies, in huwelijken, op de werkvloer. Zelfs oorlogen en burgeroorlogen worden erdoor gevoed. Het begon al bij Kaïn en Abel. De zonde van jaloezie en afgunst ontwikkelt zich in veel relaties, met ontwrichtende gevolgen. ## Kaïn Een voorbeeld. In de instelling waar u werkt, heerst enige rivaliteit tussen twee collega’s, een man en een vrouw. Allebei bemoeien zich graag met het uitzetten van beleid. Op een gegeven moment is er een nieuwe directeur nodig. Beiden solliciteren. De vrouw wordt benoemd. De man kan dat niet verwerken. Hij heeft allerlei argumenten waarom deze vrouw de baan niet had mogen krijgen. Zij is later bij de instelling komen werken dan hij, ze is vijftien jaar jonger. Ze heeft een man met een fantastische baan, dus het hogere inkomen heeft ze niet nodig. Voor hem was het, gezien zijn leeftijd, de laatste kans om deze carrièrestap te maken. Hij heeft altijd goede functioneringsgesprekken gehad. Hij had graag een hoger salaris gekregen vanwege zijn niet afgeloste hypotheek en hij is kostwinner. Het zit hem allemaal zo dwars. Hij ziet groen van jaloezie en besluit om voortaan geen stap harder meer te zetten dan nodig is voor de organisatie. „Ze kunnen de boom in!” In de wandelgangen spreekt hij negatief over de nieuwe directeur. Over het bestuur spuwt hij zijn gal. „Die lui weten niet wat de organisatie nodig heeft.” De zonde van Kaïn woekert zo voort in een schoolteam of team van een zorginstelling of bedrijf! ## Prikkel Jaloezie is een lastige emotie. Afgunst maakt dat nog erger. Is jaloezie alleen maar fout? Nee, jaloezie kan ook een prikkel zijn om je ergens voor in te zetten. Een jongeman kijkt jaloers naar zijn vrienden die in het hbo of op de universiteit hebben gestudeerd. Hij heeft mbo gedaan. Hij besluit daarom om ook een hbo-studie te gaan volgen. Zijn jaloezie maakt van hem een ijverige student. Het goede is: onder jaloezie zitten verlangens. Als iemand zich daarvan bewust is, kan hij ermee aan de slag gaan. Dat jochie dat die bal wil hebben, kan ook met klusjes geld gaan verdienen om de bal zelf te kunnen kopen. Grootouders kunnen hun best doen om het bij hen net zo leuk te maken voor de kleinkinderen als bij de andere grootouders waar ze al graag komen. Succes is echter niet gegarandeerd en mislukken kan de jaloezie verder aanwakkeren. Als de HBO-studie nou niet lukt? Wat doet dat met het zelfbeeld van de jaloerse student? Wordt hij dan niet afgunstig op zijn vrienden die waarschijnlijk ook nog eens beter betaalde banen hebben, waardoor de vriendschap onder druk komt te staan? :::author_streamer 1::: ## Vergelijken Wat is de oorzaak van jaloezie? Vergelijken. Kaïn vergelijkt zich met Abel en voelt dat hij zelf slechter af is. Alle mensen vergelijken zich met anderen. In onze tijd door de sociale media nog meer dan vroeger. Mensen vergelijken hun leven zelfs met onbekende, populaire anderen. Er komt een persoonlijk aspect bij. Dat is het karakter van iemand. Bij de ene mens leidt vergelijken tot jaloezie en bij de andere niet. Hoe zelfbewuster een persoon is, hoe positiever zijn zelfbeeld, des te minder last heeft hij van jaloezie. Dan hebben we direct een mogelijk punt om aan te werken: zorg voor versterking van je zelfbeeld als je niet verteerd wilt worden door jaloezie. Daar is geloof voor nodig en mogelijk ook therapie. Een ander persoonlijk aspect is dit: mensen kunnen verschrikkelijke dingen meemaken waardoor het bijna onmogelijk is om niet jaloers te worden. Mag een kind dat jong beide ouders verloren heeft jaloers zijn op leeftijdgenoten die wel eigen ouders hebben? Als stille jaloezie kan dat levenslang meegaan. Wat is het tegenovergestelde van jaloezie en afgunst? Gunnende liefde. Blij zijn met de voorspoed van de ander of de eer die een ander ten deel valt. Dat houdt relaties goed. In het groot en in het klein. Huwelijksproblemen en oorlogen worden ermee voorkomen. Kun je een gunnend leven leren? Jazeker, maar dat vergt wel een weg van bekering en navolging achter Christus, de tweede Abel. _Nico van der Voet (1958) studeerde theologie en werkte vóór zijn pensionering onder meer als studentenpastor. Hij is vader en opa en woont met zijn vrouw in Veenendaal._