Hoogste baas Rijkswaterstaat heeft buikpijn van bruggen

Liever had Martin Wijnen zijn bezoek ontvangen op de bovenste verdieping van het kantoor van Rijkswaterstaat in Utrecht, pal naast het Amsterdam-Rijnkanaal en de A12. „Als het gesprek dan stokt, kun je naar buiten kijken en zie je wat Rijkswaterstaat doet.” Maar omdat hij veel in Den Haag moet zijn – Rijkswaterstaat is onderdeel van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat –, werd het een ontvangst in een ambtenarentoren naast het Centraal Station in de Hofstad. Wijnen (1966) is sinds 1 januari 2024 directeur-generaal en daarmee de hoogste baas van Rijkswaterstaat. Hij geeft leiding aan zo’n 11.000 mensen. Zijn overstap van Defensie naar Infrastructuur en Waterstaat was opmerkelijk. Als cadet in 1984 begonnen aan de Koninklijke Militaire Academie schopte hij het uiteindelijk in 2019 tot Commandant Landstrijdkrachten. Hij oogde in die jaren als de spreekwoordelijke vis in het water. In 2021 uitte hij, net als zijn collega’s van de andere operationele commando’s, onder meer zijn bezorgdheid over de zorgwekkende staat waarin de krijgsmacht verkeerde. De generaal waarschuwde ervoor dat Nederland zich volgens hem onkwetsbaar zou wanen. In zijn ogen zeer onterecht, omdat dreigingen op de loer lagen, ook al zagen Nederlanders die in 2021 niet. ## Geld „Een volk dat leeft, bouwt aan zijn toekomst”, zei ooit ir. Cornelis Lely, de bedenker van de Zuiderzeewerken. Je zou hem als een verre voorloper van Wijnen kunnen zien. De spreuk is nog altijd van waarde, al kost het ‘bouwen’ wel meer moeite. Op de vraag waar hij buikpijn van krijgt, zegt Wijnen eerlijk: „De vraag hoe we Nederland – zo mooi gebouwd, maar zo druk – gaan overdragen aan onze kinderen en kleinkinderen. We wonen in de meest ontwikkelde rivierdelta van Nederland. Als je op de Stormvloedkering in de Hollandsche IJssel bij Krimpen aan den IJssel staat, kijk je letterlijk in een badkuip. Je moet omhoog kruipen om eruit te komen. Een groot deel van Nederland leeft onder de zeespiegel, heel kwetsbaar. We moeten met z’n allen oog hebben voor wat er moet gebeuren en het dan ook daadwerkelijk gaan doen. Die kurk moeten we samen drijvend houden.” „Versnellen en meer werk verzetten”, opperde Wijnen bij zijn aantreden, als opdracht voor Rijkswaterstaat. „Mét meer geld” had hij daar overigens gemakkelijk aan toe kunnen voegen. De Nederlandse infrastructuur piept en kraakt. Het kost volgens berekeningen van de overheid meer dan 80 miljard euro om de weg-, spoor- en waterinfrastructuur de komende vijftien jaar overeind te houden, zo schreef minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat in maart aan de Tweede Kamer. Dat geld heeft hij bij lange na niet en daar zal het onderhoud absoluut onder lijden. Nog voor de zomer komt Karremans met een zogenaamd ‘afweegkader’: wat moet er in ieder geval gebeuren. :::author_streamer 1::: ## Lapmiddelen Als baas van Rijkswaterstaat stelt Wijnen dat naast natuurlijke dreigingen (water, droogte) en moedwillige dreigingen (digitaal, ICT) de BV Nederland nog het meest moet vrezen voor de verouderende infrastructuur. „We krijgen geen Genua-toestanden (als gevolg van achterstallig onderhoud stortte in augustus 2018 een snelwegviaduct bij de Italiaanse stad Genua in, waarbij tientallen doden vielen, RP). Maar bruggen die in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw zijn aangelegd, zijn aan het einde van hun levensduur. Die overeind houden met lapmiddelen houdt een keer op.” Berucht voorbeeld is de Van Brienenoordbrug in Rotterdam. Een aanbesteding van de renovatie in 2022 mislukte, omdat er maar één aannemer interesse toonde. Er was 680 miljoen euro begroot. Vier jaar later worden de kosten geraamd op 2 miljard euro. „Beide bogen van de Van Brienenoord gaan er een keer af. Met zo’n 230.000 auto’s per dag redt de oude brug het gewoon niet meer. De brug heeft het einde van zijn technische levensduur bereikt; die is op en versleten.” Aan de Haringvlietbrug, de belangrijkste oeververbinding op de A29 die Rotterdam verbindt met Zeeland en Antwerpen, voert Rijkswaterstaat extra inspecties uit. De stalen steunbalken onder de brug vertonen haarscheuren. Een nieuwe noodreparatie kost 15 miljoen euro. Van 2021 tot 2023 gold er een snelheidsbeperking op de Haringvlietbrug, een bouwwerk uit 1964. Auto’s mochten maximaal 50 kilometer per uur, omdat de brugklep lostrilde. „Toen de brug werd gebouwd, telde Nederland 250.000 voertuigen. Nu zijn er 10 miljoen. Die ook nog eens veel zwaarder zijn.” Komt bij dat geen stalen brug in Nederland hetzelfde is. „We moeten dus veel meer gaan innoveren en standaardiseren.” ## File Dat er ingegrepen moet worden „begrijpt iedereen”, aldus Wijnen. „Maar als je dan op dinsdagmorgen op de A15 in een ellenlange file staat vanwege wegwerkzaamheden of brugrenovatie, neemt dat begrip af”, weet ook Wijnen. „Liever kort en hevig dan langdurig en een beetje, is onze aanpak. Eigenlijk is Nederland een drukke stadsstaat waar we straks met 20 miljoen mensen wonen. Probleem is dat de mobiliteit toeneemt, maar de ruimte niet.” Wegen, bruggen en viaducten op orde houden, is ook van strategisch belang, weet oud-militair Wijnen als geen ander. Door de strategische ligging aan de westkust van Europa is Nederland een perfect doorvoerland. Bijvoorbeeld voor Amerikaanse militaire brigades die hun collega’s in Europa afwisselen en binnenkomen via de Eemshaven of in de haven in Rotterdam of Vlissingen. Daar worden voertuigen en andere goederen overgeladen voor transport over de weg of per trein. Als er helikopters bij zijn, stijgen deze vanuit de haven op om hun reis voort te zetten. Personeel dat over de weg reist, maakt vaak nog een tussenstop op een Nederlandse kazerne om te overnachten of even te rusten. Wijnen: „De militairen willen zo ongestoord mogelijk het liefst in een rechte lijn van A naar B. Dan moet de route in orde zijn. Natuurlijk zijn er zwakke plekken, maar die noemen we uiteraard niet.” Kan Wijnen de Genie te hulp roepen om gaten in het wegdek te dichten? „Als de nood extreem hoog is, zou dat kunnen. Neem van mij aan dat als alles faalt, we elkaar goed weten te vinden.” Is Wijnen niet te vroeg weggegaan bij Defensie? Daar klotst het geld nu tegen de plinten, terwijl Rijkswaterstaat moet roeien met de riemen die het heeft. Hij glimlacht: „Zie het maar als een voordeel dat ik na twintig jaar bezuinigingen bij Defensie in ieder geval weet hoe je ieder dubbeltje moet omdraaien.” :::author_streamer 2::: :::kader 1::: :::author_streamer 2:::

Hoogste baas Rijkswaterstaat heeft buikpijn van bruggen

Wat vond je van dit artikel?

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Volg ons

Hoogste baas Rijkswaterstaat heeft buikpijn van bruggen

Wat vond je van dit artikel?

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram