Is kopen op Shein of Temu nu echt zo’n probleem?

Om eerlijk te zijn heb een hele preek in gedachten, terwijl ik dit schrijf. Lekker zwart-wit, over het najagen van materiële dingen die gemaakt zijn onder twijfelachtige omstandigheden en voor exorbitant lage lonen. Maar, eerlijk is eerlijk, dit schrijf ik terwijl ik volgende week honderden milieuvervuilende kilometers ga rijden voor een vakantie. En op de tafel voor me liggen een haarborstel en stiften, gekocht bij een van de minst groene prijsvechters van het land. Wat ik maar wil zeggen is: preken is makkelijk, maar de praktijk weerbarstig. Dat herkent ook Jeannette van Klinken (61) uit Hendrik-Ido-Ambacht. Zij heeft het gevoel dat ze toch nooit zeker kan weten dat ze duurzame producten koopt, al betaalt ze er nog zo veel voor. „In Nederland word je overal bedrogen. Toen ik last van mijn knie had, wilde ik een brace aanschaffen met trilfunctie. Op advies van een vriendin kocht ik die voor 80 euro bij een website van een dokter. Toen ik het ding eenmaal had, besloot ik ook even op Temu te kijken. Die site bood exact dezelfde brace aan, maar dan veel goedkoper.” :::author_streamer 1::: ## Gevolgen Toch loont het de moeite om onderzoek te doen voordat we ons schouderophalend op Temu storten, denkt Theanne Boer. De schrijfster is voorzitter van de Martine Vonkstichting, die christelijk ecologisch denken en handelen wil stimuleren. Ons shopgedrag heeft gevolgen, daar is ze van overtuigd. „Neem een shirt van 5 euro van de Wibra of de C&A. Daar staat vaak op: Made in Bangladesh, India of Cambodja. Dat zijn de landen waar de werkomstandigheden het ergst zijn. Katoenboeren krijgen er zo weinig betaald, dat het suïcidepercentage onder hen heel hoog is. Niet alleen de mensen lijden daar onder de productie van onze T-shirts, maar ook de natuur. Katoen wordt er verbouwd met gebruik van heel veel gif, waardoor de boeren vanwege ziektes gemiddeld tien jaar korter leven. Bij het verven van zo’n shirt, komen de afvalstoffen in de rivieren terecht, waar mensen weer van drinken. Zulke afvalstoffen hebben een enorme impact op de natuur.” Niet alleen de katoenboeren, maar ook miljoenen arbeiders wereldwijd lijden onder oneerlijke lonen voor onze goedkope spullen. „Veel mensen moeten te lang en te hard werken en zelfs hun kinderen inschakelen om genoeg betaald te krijgen voor een kamertje op het terrein van de fabriek. Daar komen ze nooit bovenuit. Pas als wij bereid zijn te betalen voor spullen die eerlijk geproduceerd zijn, krijgen zij een kans op een beter leven.” :::author_streamer 2::: ## Misdadigers De grootste misdadigers zijn echter niet de consumenten, vindt Theanne. Dat zijn de mensen die rijk worden over de ruggen van de armen. De tussenhandelaren bijvoorbeeld, die voor C&A of H&M deals sluiten met kledingfabrieken. En de fabrikanten die hun spullen bewust zo maken dat ze al snel weer kapotgaan. „Ik heb nog een handmixer die van mijn oudtante is geweest. Ik denk dat hij dateert van 1950. Zo lang gaan de nieuwe handmixers niet meer mee.” Toch zijn ook wij verantwoordelijk, vindt ze. „Als je shopt bijwinkels die geen rekening houden met milieu- en leefomstandigheden, werk je mee aan het in stand houden van die keten. Heb je de foto’s gezien van die grote schepen die vastliggen in de Straat van Hormuz? Dat is onze kooplust, die daar ligt. Schepen vol producten die wij denken nodig te hebben. Webwinkels als Action, Temu en AliExpress werken in op ons gevoel van serendipiteit: het vinden van iets onverwacht bruikbaars terwijl we eigenlijk op zoek waren naar iets anders.” Hoe kun je dan wel verantwoord spullen kopen? Theanne: „Wat ik zelf doe, is drie stappen langsgaan. De eerste vraag die ik mezelf stel, is: Heb ik het echt nodig? Heel vaak is dat niet zo. Daarna ga ik kijken of ik het tweedehands kan krijgen. Is dat niet zo, dan volgt de derde stap: kijken of ik het van iemand kan lenen. Wij hebben hier in de schuur bijvoorbeeld een fietsendrager staan. Ik heb met onze buurvrouw afgesproken dat zij die kan lenen wanneer ze die nodig heeft. Andersom mag ik haar grasmaaier uit haar schuur pakken. Met samen delen kom je ontzettend ver. Vooral als het om gereedschap gaat. Dat ligt maar liefst 95 procent van de tijd in de schuur, blijkt uit onderzoek.” O ja, en nog een tip: „Als je toch iets nieuws koopt, zorg er dan voor dat je zeker weet dat je kwaliteit koopt. Goede producten kunnen ook uit China komen; er komen niet alleen maar slechte spullen daarvandaan.” ## Bouwen en bewaren Het klinkt eenvoudig. Maar even een stapje terug naar die weerbarstige praktijk. Want stel dat je broeken nodig hebt voor je peuter die er tijdens het spelen om de haverklap een gat in valt of kruipt. Moet je dan echt voor broeken van 20 euro gaan? En wat te doen met al die producten waarvan we niet zeker weten waar ze vandaan komen? Theanne: „Je kunt heel veel uitzoeken, daar zijn inmiddels genoeg websites voor. Wat de broeken betreft: weet dat een winkel als Zeeman veel hoger op de lijst van duurzame winkels staat dan H&M. Maar je kunt niet alles goed doen. Op een gegeven moment houdt het op wat je vanuit je huis kunt opzoeken. Een voorbeeld: wij hebben ooit bewust zonnepanelen uit Europa aangeschaft. Maar je weet niet of de Europese fabriek haar metalen voor de panelen niet ergens anders vandaan haalt. Dat vind ik dan ook niet meer mijn verantwoordelijkheid.” :::author_streamer 3::: Het gaat erom dat je aandacht besteedt aan je koopgedrag en er moeite voor doet om daarin verschil te maken, vindt ze. „Dat is volgens mij Gods opdracht in de Bijbel. In de Statenvertaling staat dat we de aarde moeten bouwen en bewaren. In het Hebreeuws staat er voor die woorden in Genesis 2: ”abad” en ”shamar”. Dat wil zeggen: tot bloei brengen en beschermen. Breng je iets tot bloei als je bij Temu shopt? Volgens mij niks; alleen de portemonnee van de eigenaar. Tachtig procent van wat je daar kunt kopen, is binnen een jaar opgebruikt. Ik vind dat het onze taak als christenen is om te zorgen voor alles wat leeft. Voor de natuur, maar ook voor de mensen ver weg.” ## Verantwoordelijkheid Kunnen we de wereld veranderen door een paar pakketjes minder te kopen? „Consumenten hebben meer macht in handen dan producenten”, denkt Theanne. „Als wij met z’n allen iets niet willen, gebeurt het niet meer. Dan kun je wel zeggen: „Ik ben maar een van de miljoenen consumenten”, maar je bent er wel een. Zelf denk ik altijd: het moet niet aan mij liggen dat een moeder ergens anders op de wereld haar kinderen alleen thuis moet laten, of ook naar de fabriek moet sturen, of vroeg sterft aan stoflongen. Het moet niet aan mij liggen dat al die dieren en insecten doodgaan. We moeten onze verantwoordelijkheid nemen. Duurzaamheidsdeskundige Marieke Eyskoot heeft daarover een mooi citaat: „Als iets goedkoop is, betekent het niet dat het weinig kost, maar dat iemand anders de prijs ervoor betaalt.” Weet je niet hoe je moet beginnen met verschil maken, begin dan met het onderwerp dat je het meeste raakt, is Theannes advies. „Anders maak je het jezelf veel te moeilijk. Zijn het de leggings van je dochter of de spijkerbroeken van je zoon? Kijk daar dan eens naar. Of naar de koffie die je ’s morgens drinkt. Of naar de stofzuiger die nodig vervangen moet worden.” En besef: alles maakt verschil. „De reformatorische lezers van Terdege zeggen vaak: De schepping zingt Gods lof. Maar dat loflied klinkt steeds zachter, want er is steeds minder schepping over. Daarom is elke bewuste stap die je zet een goede stap.” :::kader 1::: :::kader 2::: :::kader 3::: :::kader 4::: :::kader 5::: :::kader 6::: :::kader 7::: :::kader 8::: :::kader 9:::

Is kopen op Shein of Temu nu echt zo’n probleem?

Wat vond je van dit artikel?

Lees meer

Janine Hoekman verkoopt eerlijke kleding

Milieuvriendelijk vlees eten dankzij sprinkhanen

Weggeefgroep levert meer op dan alleen spullen

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Is kopen op Shein of Temu nu echt zo’n probleem?

Wat vond je van dit artikel?

Lees meer

Janine Hoekman verkoopt eerlijke kleding

Milieuvriendelijk vlees eten dankzij sprinkhanen

Weggeefgroep levert meer op dan alleen spullen

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram