Israël beëindigt vliegtuigkaping met een list

## Dag 1 (zondag 27 juni) Om 12.15 uur op zondagmiddag 27 juni 1976 wordt Air France-vlucht 139 omgeroepen op het vliegveld in Athene. Het toestel is afkomstig uit Israël en onderweg naar Parijs. De Griekse hoofdstad is een tussenstop, waar 38 passagiers uitstappen en 56 nieuwe passagiers instappen. Na de korte stop vertrekt de airbus richting het noorden, op weg naar Frankrijk. Maar nog geen tien minuten na het opstijgen, springen in de eerste klas twee passagiers op, een man en een vrouw, die allebei een pistool en een handgranaat vasthouden. De gijzelnemers zijn twee Duitsers, die Wilfried Böse en Brigitte Kuhlmann heten. Het tweetal is lid van Revolutionäre Zellen, een linkse, Duitse terreurgroep. Iets verder naar achter in het toestel komen twee Arabische mannen in actie; ook zij zijn gewapend met een pistool en een granaat. „Niet bewegen! Handen op je hoofd!” Kort daarna klinkt het door de intercom: „Dit vliegtuig is gekaapt door het Basil al-Kubaisicommando van het Volksfront voor de bevrijding van Palestina. Ik ben uw nieuwe kapitein. Als u precies doet wat wij zeggen, zal u niets overkomen.” De gijzelnemers fouilleren alle passagiers. Zakmessen en andere ‘wapens’ worden afgepakt. Ook paspoorten moeten ingeleverd. Nog geen halfuur later wordt de Israëlische regering ingelicht over de gijzeling. Die middag landt het vliegtuig in Libië, waar wordt getankt. Eén passagier wordt vrijgelaten: een Engelse verpleegkundige die doet alsof zij een miskraam krijgt, mag het vliegtuig uit. Rond een uur of tien ’s avonds stijgt het toestel weer op. Een van de passagiers noteert: „Waar vliegen we heen? Damascus? Bagdad? Beiroet? Tel Aviv? Of Parijs?” ## Dag 2 (maandag 28 juni) Het wordt geen van die steden. Midden in de nacht landt het vliegtuig in Oeganda. In dat Afrikaanse land is dictator Idi Amin Dada Oumee aan de macht, een man met de bijnaam ”de slachter van Afrika”, die zijn tegenstanders voor de krokodillen gooide. Rond de middag mogen de 253 passagiers het vliegtuig verlaten. Zij krijgen een plaats in de oude terminal van vliegveld Entebbe. Het gebouw wordt bewaakt door Oegandese soldaten, en de vier terroristen krijgen versterking van nog eens drie Arabische mannen. Later die middag arriveert er een bus met eten. Voor de Joden die zich aan de voedselwetten houden, is dat een probleem: het vlees is niet kosjer. Daarom krijgen zij bananen bij de rijstmaaltijd. ’s Avonds komt de Oegandese president op bezoek, die de gegijzelden begroet met een Hebreeuws ”shalom”. De ‘veldmaarschalk’ van Oeganda vertelt de gijzelaars dat hij het Volksfront steunt. „Ik denk dat Israël en het zionisme verkeerd zijn. Ik weet dat jullie onschuldig zijn, maar jullie regering is schuldig. Ik beloof jullie dat ik mijn best doe om jullie zo snel mogelijk vrij te krijgen.” Met die belofte moeten de passagiers de nacht in. In Israël rekenen officieren zes uur lang uit hoe en waarmee Oeganda vanuit Israël bereikt kan worden. Een Hercules C130 blijkt het enige toestel te zijn dat het Afrikaanse land kan bereiken, maar terugvliegen wordt een probleem. :::author_streamer 1::: ## Dag 3 (dinsdag 29 juni) Op het vliegveld spelen kinderen de volgende morgen tikkertje, terwijl sommige gijzelaars helpen met het uitdelen van eten. Maar de dreiging blijft: De kapers eisen dat Israël en andere landen in totaal 53 gevangen terroristen vrijlaten. Gebeurt dat niet, dan zullen de gijzelaars worden gedood. Later op de dag krijgen de gegijzelden iets meer ruimte in de oude terminal. Tegelijkertijd scheiden de terroristen de passagiers in twee groepen: Ongeveer tachtig Joodse en Israëlische gijzelaars worden apart gezet in een afgesloten ruimte, de voormalige winkel van het vliegveld. In Jeruzalem vergadert de Israëlische regering ondertussen over wat er moet gebeuren. Premier Yitzhak Rabin wil tijd winnen door te onderhandelen, maar minister van Defensie Shimon Peres voelt niets voor gesprekken met terroristen. Ondertussen werkt de Israëlische luchtmacht aan een gewaagd plan om de gijzelaars bevrijden. ## Dag 4 (woensdag 30 juni) In de terminal proberen de gijzelaars het leven zo dragelijk mogelijk te maken. Een van hen raakt zelfs in discussie met de Duitse terrorist Böse en klaagt over de omstandigheden waarin de passagiers moeten leven. Met succes, want ’s avonds worden matrassen, lakens en handdoeken gebracht. Ook Idi Amin verschijnt opnieuw in Entebbe. De president zegt aan te dringen op vrijlating van een deel van de passagiers. Later op de dag deelt Böse – via een megafoon – inderdaad mee: „Wij gaan veertig mensen vrijlaten, plus vijf mensen met gezondheidsklachten.” Uiteindelijk mogen 47 passagiers vertrekken, onder wie twee Nederlanders. Joodse en Israëlische passagiers moeten blijven. In Israël groeit de druk op de regering. Familieleden van gijzelaars dringen aan op onderhandelingen, terwijl premier Rabin tijd wil winnen. Hij probeert zelfs de paus in te schakelen. Tegelijk werkt het leger aan verschillende reddingsplannen. Er wordt gedacht aan commando’s die met rubberboten via het Victoriameer naar Entebbe trekken, maar ook aan een directe landing op het vliegveld zelf. ## Dag 5 (donderdag 1 juli) In Jeruzalem vergaderen ministers en legerofficieren. Premier Rabin vraagt uiteindelijk: „Wie is er voor onderhandelen?” Een meerderheid van de vergadering stemt daarmee in; later keurt ook het kabinet dat plan goed. Ondertussen werken militaire planners verder aan reddingsscenario’s. Het is een race tegen de klok tot er onverwacht goed nieuws komt: de terroristen verschuiven hun ultimatum naar zondagmiddag 4 juli. De dag brengt nog meer goed nieuws: er komt opnieuw een groep gijzelaars vrij. Achter de schermen krijgt het militaire plan steeds meer vorm. Muki Betser, een commandant van de Israëlische antiterreureenheid Sayeret Matkal, stelt voor om met een kleine groep commando’s op Entebbe te landen. Van daaruit moeten zij in een Mercedes van de nieuwe naar de oude terminal rijden. „Generaals rijden in zulke auto’s, dus de Oegandese soldaten zullen salueren, niet schieten,” meent Betser. In het hoofdkwartier van het Israëlische leger krijgt de reddingsactie de codenaam Thunderbolt — Engels voor ”donderslag”. De bestorming zelf komt onder leiding te staan van Yonatan Netanyahu – de broer van de huidige Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Zijn mannen moeten de terminal binnendringen, terwijl andere Israëlische militairen de Oegandese soldaten op afstand houden. Minister van Defensie Peres schrijft in zijn dagboek: „Vandaag was de moeilijkste dag van mijn leven.” :::author_streamer 2::: ## Dag 6 (vrijdag 2 juli) In Entebbe komt president Idi Amin weer langs. Hij vertelt de gijzelaars dat de Israëlische regering wil onderhandelen met de kapers. Tijdens de lunch verslikt gijzelaar Dora Bloch zich in haar eten. Zij wordt naar een ziekenhuis in de Oegandese hoofdstad gebracht. Ondertussen proberen de achterblijvende gijzelaars de moed erin te houden. Sommigen discussiëren zelfs over de kansen van wielrenner Joop Zoetemelk om de Tour de France te winnen. In Israël draait de voorbereiding van de reddingsactie dag en nacht door. Militairen vinden een Mercedes die moet lijken op de auto van Idi Amin, maar het voertuig is grijs in plaats van zwart en bovendien oud en beschadigd. Daarom wordt de wagen haastig opgeknapt, zwart geverfd en voorzien van een Oegandese nummerplaat en vlaggetje. Piloten oefenen met landen en commando’s trainen de bestorming van de terminal, bestuderen plattegronden en pakken munitie en granaten in. In het geheim maken Israëlische officieren in Kenia afspraken over het bijtanken van de vliegtuigen. Het Israëlische leger krijgt zelf toestemming een Boeing met medische apparatuur klaar te zetten op een vliegveld in Kenia. Voor het geval dat. ## Dag 7 (zaterdag 3 juli) Zaterdagochtend vertelt premier Rabin het Israëlische kabinet dat het leger klaar is voor een reddingsactie. „Zelfs als de prijs hoog is, moeten we die uitvoeren, want dat is beter dan toegeven aan terroristen”, zegt hij. Terwijl ministers nog discussiëren, stijgen rond twee uur ’s middags vier Hercules-transportvliegtuigen vanaf vliegveld Lod op. Om niet op vijandelijke radar te verschijnen, vliegen de toestellen laag boven de Rode Zee en Afrika. Een uur later krijgen de militairen onderweg groen licht voor de operatie. Later die middag vertrekt ook een Boeing met een vliegend veldhospitaal aan boord. De legerleiding houdt rekening met veel slachtoffers. In Entebbe merken de gijzelaars intussen niets van de naderende aanval. Aan het begin van de avond verschijnt Idi Amin opnieuw in de terminal. „De onderhandelingen verlopen goed en ik denk dat jullie zondag vertrokken zijn”, zegt hij optimistisch. „Welterusten.” Rond middernacht landt de eerste Hercules op vliegveld Entebbe. Via de laadklep rijden een zwarte Mercedes en enkele Land Rovers naar buiten. „Rijden!” beveelt Netanyahu. In de verte is de oude terminal zichtbaar, waar de gijzelaars worden vastgehouden. Onderweg richt een Oegandese wachtpost zijn geweer op de naderende auto’s. Netanyahu beveetlt direct te schieten. Met pistolen met geluiddempers openen de commando’s het vuur, maar de soldaat weet terug te schieten. Daarna barst een luid vuurgevecht los. De terroristen zijn gewaarschuwd en de commando’s besluiten uit de auto’s te stappen. De ongeveer 50 meter afstand naar de terminal moeten de mannen rennen. De eerste ingang blijkt geblokkeerd en terwijl Betser een tweede ingang zoekt, blijft Netanyahu even staan voor die eerste deur. Vanuit de verkeerstoren raakt een Oegandese soldaat hem dodelijk in de borst. Binnen drie minuten schakelen de commando’s vier terroristen uit. Geschrokken liggen de gijzelaars op de grond. Tot een vrouw beseft wie het zijn en dan klinkt door de terminal een opgeluchte kreet: „Het zijn onze soldaten!” Van de 106 gijzelaars zijn er 102 gered; alleen Yonatan Netanyahu komt om. :::kader 1:::

Israël beëindigt vliegtuigkaping met een list

Wat vond je van dit artikel?

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Israël beëindigt vliegtuigkaping met een list

Wat vond je van dit artikel?

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram