Jopie Huisman stampte weleens op de grote wereldbol

Het is net droog, de klinkerstraatjes in Hindeloopen glanzen nog. De zuidenwind laat de vlaggen bij de haven wapperen. Scheepsmasten tinkelen, bruin blad van een beukenhaag ritselt. Het IJsselmeer is ietsjes groenblauwer dan de grijze lucht, de horizon een nauwelijks te ontwaren lijn. Op het program staat een bezoek aan het Jopie Huisman Museum, in het nabije Workum. Tussen de twee Friese stadjes vormt een omgekeerde boerderij sinds 2012 een markant punt in het weidse landschap. Kunstenaar, voddenboer en oud-ijzerhandelaar Jopie Huisman (1922-2000) heeft het wondere bouwwerk niet meer aanschouwd. ## IJdelheid In hartje Workum, even voorbij de Grote of Sint-Gertrudiskerk, huisvest een fraai pand het Jopie Huisman Museum. Het is van een sierlijke eenvoud: een moderne entree van glas en roodbruin staal, geflankeerd door twee bakstenen gevels met smalle boogvensters. Binnen vertelt Siebren Kramer (60) over het museum waarbij hij achttien jaar als medewerker betrokken is (zie: ”Jopie Huisman: schoonheid en humor”). :::author_streamer 1::: „Het verhaal van Jopie Huisman is voor ons een permanente bron van inspiratie. Neem het thema duurzaamheid, dat nu actueel is. Jopie was daar een voorbeeld van. Verspilling vond hij verschrikkelijk. Jopie liep er soms een beetje sjofel bij, hij droeg kleding uit zijn eigen voddenhandel. Nieuwe kleren kopen, dat vond hij ijdelheid. In zijn handel draaide het om hergebruik.” ## Verval Een kwarteeuw na het overlijden van de naamgever weet het museum nog altijd nieuwe tentoonstellingen rond de ideeën van Jopie Huisman samen te stellen. Was er vorig jaar een expositie met schilderijen van Henk Helmantel, nu zijn er sculpturen te zien van de Belgische kunstenaar Johan de Wit. Die ogen als verweerde en roestige gebruiksvoorwerpen, maar zijn gemaakt van papier dat met hars is verstevigd. >„Jopie Huisman voelde zich afgedankt. Daardoor had hij oog voor mensen die niet zo passen in de maatschappij” Kramer: „De Wit vindt zichzelf geen goede schilder, bedenkt een alternatief en komt uit bij iets volstrekt unieks. Hij heeft een fascinatie voor de schoonheid van verval. Jopie Huisman hád echt oude spullen en schilderde die, Johan de Wit máákt oude spullen. Ze zijn fantastisch, zo goed. De Wit voert zijn idee door tot in de perfectie.” ## Afgedankt Jopie Huisman is wel de schilder van het mededogen genoemd. Kramer: „Hij was door zijn vrouw verlaten en voelde zich afgeschreven, afgedankt. Daardoor had hij oog voor mensen die niet zo passen in de maatschappij. Die leefden toen nog tussen hun dorps- en stadsgenoten. Jopie zocht hen op. :::photo_gallery 1::: Tegelijk was niets menselijks Jopie vreemd. Hij kon ook hard zijn, als hij niet met iemand wilde samenwerken. Jopie kende zijn eigen zwakheden. Eens, toen een vrouw hem een berg vodden aanbood, goochelde hij bij het wegen met de gewichten. Even later voelde hij zich daar schuldig over en kon hij niet bidden voor het eten.” Een schilderij dat Kramer bijzonder aanspreekt, is ”Vriendschap”. Jopie Huisman schilderde het topstuk in 1976, het jaar waarin hij opnieuw trouwde. Op het doek zijn twee poppen te zien, zittend op een palingfuik. De ene pop slaat beschermend een arm om de andere. Kramer: „Toen ik dit werk voor het eerst zag, was ik geraakt door het mededogen. Ik zag de symboliek ervan.” ## Aandacht Behalve versleten kledingstukken en schoenen is ook het landschap een terugkerend thema in het werk van Jopie Huisman. Kramer: „Hij sprak over de natuur als de schepping van een Schepper. Jopie kon madeliefjes, een boom of uitgebloeide paardenbloem met zó veel aandacht tekenen. Het is bijna zelfkastijding. Wat maakt dat je dit met zo veel toewijding doet? Jopie was haast verliefd op de grond waarop hij woonde. Daaraan hechtte hij veel meer waarde dan aan de etalage van een juwelier.” In 1996 tekende de kunstenaar zijn levensverhaal op, waarbij hij ook woorden gaf aan zijn geloof. Hij noteerde: „Mijn maatstaf is het volmaakte, vervat in de tien geboden, wat hetzelfde is als het liefhebben van je naaste als jezelf. De God waarin ik geloof is als de vader van de verloren zoon. Je kunt geen rechten laten gelden, je bent afhankelijk van genade en vergeving.” :::photo_gallery 2::: ## Lobbes Buiten is intussen de wind wat geluwd. Vijf kilometer verderop, in Hindeloopen, verpoost een stel eenden aan een waterkant. In de sloot weerspiegelt een huis uit de zeventiende eeuw, op een smalle loopbrug waakt een wit met bruine lobbes. Er passeert een postbode, de kerkklok galmt twee keer. Hindeloopen heeft juist een jubileumjaar achter de rug, de viering van 800 jaar stadsrechten. Aan de horizon zijn de nevels opgetrokken, windmolens priemen uit het water. Op de dijk, groen als een biljartlaken, staat een lichtblauw boothuisje van de KNRM. Een witte ophaalbrug, daarnaast een sluiswachterswoning met klokkentoren. Aan de gevel hangt een reliëf dat geen voorbijganger kan ontgaan. Het toont de wonderbare visvangst. ## Vriend Het is een verstilde dag. Toch is wat er bedrijvigheid, bij een zwarte houten schuur aan de haven. Vanaf het oranje pannendak trekt een korte boodschap de aandacht: „VIS”. Binnen staat een viskar, versierd met Hindelooper schilderkunst. Achter de schuur is Sipke Bootsma aan het klussen. De 82-jarige Fries draagt een gestreepte vissersmuts. >„Ik verkocht de pentekeningen van Jopie. Dat spijt me nu als alle haren die ik op m’n harses heb” Bootsma vertelt over zijn werkzame leven als visser, zijn schip ligt nog altijd aan de kade. „Visser kun je niet worden, dat ben je.” Als het bezochte museum ter sprake komt, neemt het gesprek een onverwachtse wending. Bootsma: „Jopie Huisman was voor mij een heel speciale vriend. Ik kwam als jongen al bij hem thuis. Ik maakte fuiken voor hem en dan gingen we vissen, dobberen. De hele nacht in het riet.” ## Rustig „Ik was eens op een zondagochtend bij Jopie thuis. Hij had twee pentekeningen aan de wand hangen, met een oude visserman erop. Daar keek ik natuurlijk naar, ik vond ze prachtig. Veertien dagen later kwam Jopie op bezoek en kreeg ik die tekeningen. Maar ik moest ze verzekeren, en van die poppenkast hield ik niet. Verkoop ze dan maar, zei Jopie. Toen heb ik ze verkocht en dat spijt me nu als alle haren die ik op m’n harses heb. :::photo_gallery 3::: Ik kon heel goed met Joop opschieten. Hij kon je tevreden stellen. Ik heb mentaal een moeilijke tijd in mijn leven gehad, was erg in de war. Bij Jopie werd je rustig, het was een heel fijne man.” Jopie is er niet meer, Bootsma mijmert. „De wereld is mooi, maar je moet het wel zien. Veel mensen zien het niet. Ik heb een mooi leven gehad, het was top. Echt. Als je zo terugkijkt, ben je een gelukkig man.” Ondergetekende, ietwat overmoedig, belooft een verhaal te schrijven in de geest van Jopie Huisman. Bootsma: „Jopie zou zeggen: je kunt wel horen dat-ie gek is.” :::kader 1:::

Jopie Huisman stampte weleens op de grote wereldbol

Wat vond je van dit artikel?

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Jopie Huisman stampte weleens op de grote wereldbol

Wat vond je van dit artikel?

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram