Kenau Hasselaar stond haar mannetje

Toen ik de baarlijke nonsens van feministische theologie leerde kennen, was ik gauw genezen. De keuze werd: geschiedenis van het gereformeerd protestantisme. Ondertussen wordt er door vrouwen nog steeds geklaagd over hun maatschappelijke positie. Er bleken onlangs nog altijd meer mannen dan vrouwen kandidaat te staan op de lijsten van gemeenteraadsverkiezingen. Ook toonde een onderzoek aan dat vrouwen tijdens vergaderingen vaker geïnterrumpeerd worden dan mannen. Waar men zijn of haar kostbare tijd al niet mee vult... Het recht van de vrouw te devalueren tot dat van het aanrecht heeft geen pas. Neem de ideale vrouw over wie Salomo spreekt in Spreuken 31. Eerlijkheidshalve gaat het daar wel over een getrouwde vrouw die gezegend is met kinderen. Dat geldt niet alle vrouwen. Daar kan groot verdriet achter liggen, maar soms ook een bewuste keus. In ieder geval komt noch man noch kinderen tekort bij deze ”powervrouw”, zoals ze vandaag zou worden genoemd. Salomo schrijft: „Haar kinderen roemen haar welgelukzalig en haar man prijst haar.” Iemand uit de geschiedenis die men onder dergelijke vrouwen kan rangschikken was Kenau. Wanneer een vrouw ”een echte Kenau” wordt genoemd, is dit bepaald niet positief bedoeld. Het staat voor: bazig, onvriendelijk en wordt vereenzelvigd met manwijf. Het woord staat zelfs synoniem voor kijfziek. Een vrouw over wie de wijze Salomo opmerkte dat men beter op de hoek van een dak kon wonen dan met een dergelijke feeks. Wie was Kenau, die dit jaar vijfhonderd jaar geleden werd geboren in Haarlem? Ze staat in de archieven van Haarlem opgetekend als Kenau Simonsdochter. Haar vader was bierbrouwer. Dat achter haar naam ook wel Hasselaar staat, komt doordat haar moeder deze achternaam droeg. Zij kwam uit een voorname familie in Haarlem die ook deel uitmaakte van het stadsbestuur. Kenau trad in 1544 in het huwelijk met de scheepsbouwer en houthandelaar Nanning Borst. Achttien jaar later was ze reeds weduwe, nog maar 36 jaar oud. Ze was inmiddels moeder van drie dochters in de leeftijd van 16, 13 en 9 en een zoontje van 6 jaar. Kenau zette het bedrijf voort en maakte mee hoe kerkelijk Haarlem veranderde tijdens de Reformatie en de Tachtigjarige Oorlog. Zij leverde hout voor herstelwerkzaamheden bij het beleg van Haarlem in 1572. En dat niet alleen. Ze stond ook haar mannetje. Dit alles wordt door historici weleens betwist. Het zou de dichter P.C. Hooft zijn geweest, die haar heldendaden als aanvoerster van driehonderd vrouwen die de Spanjaarden vanaf de stadsmuren met pek en stenen verwelkomden, vergrootte. Ze zou met spies, geweer en degen, maar wel gewoon als vrouw gekleed, de vijand tegemoet te zijn gekomen. Vergeten wordt dat Kenau’s neef Pieter Hasselaar –mede-oprichter van de VOC– een zoon had, die getrouwd was met de oudste dochter van de dichter Hooft. Die zal zeker de geschiedenis hebben doorverteld, mogelijk iets aangedikt. Vader Pieter kon het weten. Hij vocht als achttienjarige immers dapper met tante Kenau mee. Feit is ontegenzeggelijk dat in 1573 ene Johannes Arcerius in een Latijns geschrift van een zekere Kenau spreekt, die uitblinkt in haar inzet om aarde naar de stadswallen te dragen om deze te repareren. Was Kenau ook Godvrezend, zoals de vrouw uit Prediker? Daar kunnen we geen oordeel over geven. Wel sluiten we ons graag aan bij de historicus Algra die opmerkt: „Kenau was geen helleveeg, doch zij was een eerzame resolute vrouw.” Navolgenswaardig.

Kenau Hasselaar stond haar mannetje

Wat vond je van dit artikel?

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Kenau Hasselaar stond haar mannetje

Wat vond je van dit artikel?

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram