Mars en Venus op drift: wie zijn we als mannen en vrouwen?

Je hebt podcasts die in detail proberen in te zoomen op het leven van gewone mensen uit de geschiedenis. Wat aten ze, hoe sliepen ze, wat deden ze? En altijd als ik die beluister, overvalt me een gevoel van opluchting. Omdat ik geen honger of kou hoef te lijden, zoals vroeger vaak het geval was. Maar ook omdat ik niet vastzit in een leven dat maar weinig keuzevrijheid biedt, zoals bij veel vrouwen van weleer. Ik ben blij dat wij nu mogen studeren, stemmen, discussiëren, erven en verdienen. Met het veranderen van de mogelijkheden, zijn ook onze verwachtingen veranderd. We willen zichtbaarder en hoorbaarder zijn in de maatschappij, verwachten respect en gelijke behandeling van onze werkgever, van mannen in het algemeen en de onze in het bijzonder. Soms worstel ik met al die verwachtingen. Laat ik me niet te veel leiden door wat de maatschappij als normaal beschouwt? Wat zegt de Bijbel over mijn positie als vrouw? Mannen maken een omgekeerde beweging mee. Zij hadden lange tijd alle ruimte om te zijn wie ze wilden zijn, en krijgen pas sinds de afgelopen decennia te maken met inperkingen. Werken buitenshuis? Prima, maar je neemt ook een deel van de zorg voor de kinderen en het huishouden voor je rekening. De tijd dat prakkie voor je klaarstond als je thuiskwam en je vrouw je daarna van een kopje koffie bediende, is in veel huishoudens voorbij. We zoeken allemaal op onze eigen manier onze weg daarin, met vallen en opstaan. Jongeren nog meer dan de rest van de samenleving, zegt Els van Dijk, oud-directeur van de Evangelische Hogeschool, coach, auteur, spreker en columnist. „Niets is meer duidelijk of vanzelfsprekend. Toen ik jong was had je niet de vraagstukken of je bijvoorbeeld man of vrouw was. Ik was een heel stoer kind dat in bomen klom en met de jongens voetbalde. Meidendingen vond ik stom. Maar er bestond geen enkele twijfel over mijn vrouw-zijn, want er waren maar twee smaken. Pas toen ik ouder werd, kwam ik in aanraking met andere gedachten en ideeën. Nu krijg je daar als kind al mee te maken. Dat is ingewikkeld voor jongeren. Laten we wel wezen: te veel vanzelfsprekendheid is eng. Maar dat alles kan en mag is ook niet goed.” ## Extremen Het is die je-moet-zelf-bepalen-wie-je-bent-maatschappij die een voedingsbodem creëert voor extremen, denkt socioloog Annemiek Stam, directeur-bestuurder van de internationale studentenorganisatie IFES Nederland. Extremen als de manosfeer, waarbij mannelijkheid vaak op een ongezonde manier centraal staat. Of de tradwifebeweging, waarbij vrouwen hun geluk zoeken in de meest traditionele invulling van hun vrouw-zijn. Stam: „We zien onder studenten een zoektocht naar houvast. Er is meer verwarring rondom identiteit en de manier waarop je als man of vrouw je positie mag innemen in de maatschappij.” Van Dijk: „We hebben te maken gehad met grote emancipatiegolven. Het gevolg is dat je de samenleving grofweg kunt opsplitsen in twee kanten: de mensen die zich thuis voelen bij de traditionele invulling van man-vrouwrollen en de groep die vindt dat je mag zijn zoals je jezelf voelt. Beide kunnen karikaturen worden.” >„Als alles ter discussie staat, wat heel vermoeiend is, heb je sneller de neiging om je ergens aan vast te willen houden” Stam: „Neem de tradwifes. Daar hoor je mensen minder over dan over de manosfeer, omdat het ergens nog iets romantisch heeft. Maar het tradwifeschap is net zo goed een misvormde uitvergroting van de eigenschappen die de Schepper aan vrouwen heeft gegeven. Eigenlijk gaan zowel de manosfeer als het tradwifeschap over maakbaarheid. Beide appelleren aan iets wat heel mooi is: voor vrouwen is dat bijvoorbeeld het zorgende aspect. Bij mannen is dat de behoefte aan verantwoordelijkheid dragen en risico nemen. Vervolgens wordt het in het extreme getrokken als maakbaar en zelfgericht ideaal.” De manosfeer als een op zichzelf staand probleem behandelen, is daarom onzinnig, vinden zowel Van Dijk als Stam. Die laatste: „Het is een uiting van de behoefte aan houvast. Als alles ter discussie staat, wat heel vermoeiend is, heb je sneller de neiging om je ergens aan vast te willen houden. Niet zelden zijn jongens die aangetrokken worden door de manosfeer kwetsbaar. Ze ervaren een verlangen naar richting, en als ze eenmaal in de online bubbel van de manosfeer terechtkomen, denken ze: Dat is even helder.” Eigenlijk, zegt Stam, biedt de verwarring die jongens en meiden ervaren over hun plek in de maatschappij ook perspectief. „Het is een heel mooie aanleiding om het te gaan hebben over de verschillen tussen mannen en vrouwen en de schoonheid daarvan.” Van Dijk: „We hebben zo vaak gemerkt dat jongeren opluchting ervaren als je probeert het man-vrouwzijn te duiden vanuit de Bijbel. ,,Waarom heeft niemand daar eerder met ons over gepraat?” is de reactie dan. Dat vind ik schokkend. Laten we positief benaderen hoe God ons als mannen en vrouwen heeft bedoeld. Het is zo pijnlijk om te merken dat jongeren al jaren aan het zoeken zijn naar hun identiteit zonder dat ze daar met iemand in hun omgeving over hebben durven spreken. Dan gaan ze hun vragen stellen aan internet, met alle gevolgen van dien.” ## Verantwoordelijkheid De vraag is hoe je jongeren op een Bijbelse manier richting geeft in de zoektocht naar hun identiteit. Stam: „Ze hebben behoefte aan rolmodellen die er eerlijk over zijn dat ze zelf ook een zoektocht achter de rug hebben. Vertel ze maar: Hoe kwam je tot je keuzes? Hoe leg je het verschil tussen mannelijkheid en vrouwelijkheid uit? En laat zien dat je identiteit uiteindelijk alleen in Christus te vinden is. In de Bijbel staat dat er in Christus geen slaaf en geen vrije meer is, geen Jood en geen heiden, geen man en geen vrouw. Niet dat alle verschillen uitgewist worden, maar ze bepalen niet wie je bent in Christus en hoe je Hem mag dienen.” Van Dijk: „Wat belangrijk is, zijn duidelijke, Bijbelse kaders. En identificatiefiguren. Mensen die dicht bij God leven en je een spiegel voorhouden. Die laten zien dat relaties bedoeld zijn om de ander tot groei en bloei te brengen, niet om jezelf voorop te zetten.” Daarnaast heeft het onderwijs een taak, vooral richting jongens, denkt Stam. „,We hebben te maken met feminisering van het onderwijs. Er wordt veel gepraat en gereflecteerd, waardoor jongens al jong faalervaringen hebben. We moeten daarom vaker een appèl doen op de vaardigheden waarmee veel jongens geschapen zijn en hen die laten inzetten voor een ander. Ik hoorde het voorbeeld van een conciërge die – hoofdzakelijk jongens – aanstelde als bandenplakteam op een lagere school. Als er dan iemand met een lekke band op school kwam, konden ze aanbieden te helpen. Zo kunnen we jongens leren hoe ze betekenisvol aanwezig kunnen zijn, door ze een verantwoordelijke of beschermende taak te geven. Of meer in ‘mijn’ hoek’: Door een bestuursjaar te doen op een studentenvereniging zien we studenten groeien in dienend leiderschap. Daar coachen we hun in. Als je anderen leert dienen vanuit de talenten die God je geeft, kom je tot bloei. Ook door de teleurstellingen die je opdoet.” Ook belangrijk: We moeten met respect over het andere geslacht spreken. „Ik vind het verdrietig om te zien dat er de afgelopen decennia een steeds slechter beeld is ontstaan van mannen. Ze worden vaak gezien als potentiële daders, en soms op scholen en in kinderrijke omgevingen gewantrouwd. Terwijl je mannen ook daar hard nodig hebt.” ## Reidans Uiteindelijk, zeggen zowel Van Dijk als Stam, zit het antwoord op de vraag wat onze rol als man en vrouw is niet in zwart-witgedachten. Stam: „Er staan zo veel mooie voorbeelden in de Bijbel over hoe God de man en vrouw heeft bedoeld. Mannen mogen heersen zoals Christus geheerst heeft door te dienen en voeten te wassen. Vrouwen kunnen zich niet alleen identificeren met Martha en Maria, maar ook met Lydia die succesvol en gastvrij was. Of met Mirjam, die de moed had Mozes te verstoppen en later het volk voorging in een reidans. Karikaturen zijn makkelijk neergezet, maar als je de hele Bijbel leest, kun je die niet verantwoorden. Ja, er is onderscheid tussen mannen en vrouwen, maar we moeten niet doen alsof alle vrouwen en alle mannen hetzelfde zijn. Karikaturen zijn van alle tijden. Maar het komt er ook in alle tijden op aan dat je identiteit in Christus is en dat je bereid bent om met wat jou is gegeven Hem te dienen.” :::author_streamer 1::: Van Dijk: „Volgende week ga ik met een groep jongeren nadenken over wat dat nou is: je identiteit in Christus zoeken. Want als Hij de basis is van je bestaan, heeft dat gevolgen voor hoe je je leven praktisch inricht. Die zoektocht naar wat het inhoudt om Christus te volgen, moet je aangaan voordat je inzoomt op je eigen leven. Een voorbeeld: Een meisje zei eens tegen mij: „Mevrouw, ik ben biseksueel.” Ze bleek een fijne relatie te hebben met een jongen. „Maar”, zei ze, „wat als ik nou later verliefd wordt op een vrouw?” Ik antwoordde haar wat ik ook alle hetero’s zou antwoorden: „Je gevoelens zijn niet doorslaggevend.” In de Bijbel zien we dat je bij een niet passend seksueel verlangen de Jozefhouding moet aannemen. Met andere woorden: wegwezen. Als ik als single verliefd word op een getrouwde man, is er ook maar één beweging mogelijk: ervandoor gaan. Het kan niet, het mag er niet zijn. Dat is een hele principiële keuze die we jongeren mogen leren, om met Paulus je gevoelens krijgsgevangen te maken in Christus.” De wereld is in verwarring, zegt van Dijk, dat zeker. Maar dat is niet het einde van het verhaal. Gelukkig niet. „Neem de tijd om stil te staan bij hoe God je bedoeld heeft. We zijn voortgekomen uit Zijn gedachten. Alleen dat al vind ik een geweldig gegeven. Waarvoor wil Hij jou gebruiken op de plaats waar Hij jou stelt in deze wereld? Inclusief je mannelijke of vrouwelijke rol?” En als jongeren dan tot andere antwoorden komen dan we als volwassenen graag zouden zien? „Dan kun je hen toevertrouwen aan God. Want ze zijn van Hem, niet van ons. Jongeren van 18 moeten echt zelf hun keuzes maken. Je kunt ze wel de weg wijzen, piketpaaltjes slaan. Er voor ze zijn, zodat ze weten dat we hun belang op het oog hebben en niet ons eigen gelijk. We moeten een verlangen opwekken naar het leven met Christus, ook vanuit hun man- of vrouwrol. Dat is het hart. Niet zeggen hoe het heurt, hoe het precies zit. Daar zitten de meesten niet op te wachten. Maar spreken vanuit je verlangen naar een leven met God. Daar kijken ze naar uit, is mijn ervaring.” :::kader 1:::

Mars en Venus op drift: wie zijn we als mannen en vrouwen?

Wat vond je van dit artikel?

Lees meer

Zo beïnvloedt manosfeer reformatorische jongeren

„Beweging van tradwives kan juist nu bestaan”

Tradwife

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Volg ons

Mars en Venus op drift: wie zijn we als mannen en vrouwen?

Wat vond je van dit artikel?

Lees meer

Zo beïnvloedt manosfeer reformatorische jongeren

„Beweging van tradwives kan juist nu bestaan”

Tradwife

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram