Nadenken over vrijheid in Medemblik

Terwijl het land zindert in zomerzonnevuur, verwelkomt Medemblik de bezoeker met een briesje. De machtige toren van de Bonifaciuskerk laat een opgewekte melodie horen, gevolgd door bonzende klokslagen. De nagalm is zo lang als de bakstenen toren hoog is. Twee gebeeldhouwde schepen met bolle zeilen pronken op het bordes van het oude stadhuis, uit 1940. Het staat fier aan de dijk, even voorbij het tramstation. Een brede winkelstraat voert richting de havens, waar zeiljachten de geopende brug passeren. Gezellig geroezemoes klinkt vanaf het terras van eetcafé De Kwikkel, aan de overkant. Tussen de havens ligt een langgerekt eiland met fraaie historische panden, zoals graanpakhuis De Wolff. In de tuin van een statige villa bloeien de rozen uitbundig, omzoomd door buxushagen. :::photo_gallery 1::: Tussen de woonhuizen loopt een vriendelijk grachtje met bomen aan weerszijden, het Achterom. Witte bruggen, klassieke lantaarns, pramen langs de kades. Twee jongens meren aan met een kleine speedboot. Naast een schilderachtige klokgevel prijken dichtregels van Willem Wilmink: „Ik keek naar oude platen van mooie lege straten: geen rotzooi en geen troep nog, geen auto’s op de stoep nog.” In de gracht zwemt een fuut. ## Nachtwacht Na de eerste kennismaking met het stadje wordt het tijd voor Oorlogsmuseum Medemblik, waar het binnen prettig koel is. Aan het plafond hangen schaalmodellen van jachtvliegtuigen, uit speakers klinkt krakerig ”Land of Hope and Glory”. Een grote wanddecoratie toont De Nachtwacht. Het echte schilderij was ooit in Medemblik: vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd het tijdelijk opgeborgen in Kasteel Radboud, dat aan de havenmonding staat. :::author_streamer 1::: Door café Rosi’s Gaarkeuken waaieren de tonen van een Duitstalig liedje uit 1915. „Und alle Leute soll'n es seh'n, wenn wir bei der Laterne steh'n.” Directeur Lars Rustenburg (31) vertelt dat het museum afgelopen jaar 226 schoolklassen ontving, van basisschool tot mbo. „Dat is heel waardevol. Zo zijn mijn ouders in 2017 ook begonnen, onder de naam Educatief WO II Centrum. Kinderen waren enthousiast over ons lesprogramma met escaperoom-concept. Ze kwamen vol verhalen thuis; hun ouders en broertjes en zusjes wilden ook naar dat “museum”. Zaterdags stonden ze op de deur te kloppen.” :::photo_gallery 2::: ## Keuzes Het lesprogramma werd uitgebreid tot een experience tour, ”Keuzes in Almersdorp”. Rustenburg: „In de expositie, tussen de collectie, kun je opdrachten doen zoals in een escaperoom. Bezoekers gaan op zoek naar een geheime radio, ontcijferen codes. Zo leren kinderen spelenderwijs en blijven ze bij de les. We willen tot de kern komen. Ruim tachtig jaar geleden hebben mensen keihard geknokt voor onze vrijheid. Wij hebben de verantwoordelijkheid om die vrijheid te behouden of te vergroten.” In Oorlogsmuseum Medemblik draait het niet om uniformen, wapens of bodemvondsten, maar om de moeilijke keuzes waar mensen voor stonden (zie ”Leren van de Tweede Wereldoorlog”). De directeur: „Het gaat ons om bewustwording. Opa’s en oma’s van nu hebben de oorlog al niet meer meegemaakt. We geven bezoekers mee dat je zelf een verantwoordelijkheid hebt om niemand buiten te sluiten. Als het ons lukt om één kind met die boodschap te raken, is dat al winst. Op een dag is er dan misschien nooit meer oorlog.” :::photo_gallery 3::: ## Pontonbrug Het museum, dat vorig jaar zo’n 36.000 bezoekers ontving, besteedt aandacht aan de burgerlijke en de militaire kant van de Tweede Wereldoorlog. Behalve schoolklassen komen er bedrijven, gezinnen en toeristen. Een rondrit met een historische legertruck gaat langs oorlogsmonumenten in de omgeving. Ook varen met een replica van een legerboot of -kano is mogelijk. >„We geven bezoekers mee dat je zelf een verantwoordelijkheid hebt om niemand buiten te sluiten” Tijdens „levende-geschiedenisdagen” kruipen vrijwilligers van de Pontoon Group ’40-’45 in de huid van Amerikaanse geniesoldaten en demonstreren ze een pontonbrug. Een originele noodbrug wordt permanent tentoongesteld. Rustenburg gaat voor naar een grote expositieruimte, waar de kenmerkende geur van oude voertuigen hangt. Af en toe klinkt een luchtalarm. Links en rechts Amerikaanse trucks, in het midden de brug. „Dit is superuniek. Er zijn in de oorlog 30.000 pontons gebouwd, maar van die houten bootjes zijn er maar weinig overgebleven.” :::photo_gallery 4::: De familie Rustenburg, die christelijk is, vertelt in het museum ook het verhaal van de veldpredikers. Het idee komt van broer Sil, die bij de Pontoon Group ’40-’45 – onder meer op de Terdege Zomerfair – de rol van chaplain vertolkt. Lars Rustenburg: „Hij heeft zich er behoorlijk in verdiept en heeft een hele collectie verzameld. De expositie is in mei door een Amerikaanse legerpredikant geopend.” ## Kogge Na een heerlijk hoorntje met softijs uit een vintage ijsmachine wacht buiten Medemblik, blakerend in de zon. Op het perron van de stoomtram tuurt een gebruinde jongeman naar het scherm van zijn smartphone. Een riviercruiseschip ligt aangemeerd, verderop wordt gezwommen en gepeddeld. In de lucht zwaluwen, aan de einder witte zeilen. :::photo_gallery 5::: Bij de havenmonding springen tieners vanaf meerpalen en boten in het water. Een bruidspaar arriveert onder applaus bij Kasteel Radboud. Op het dek van een stoomschip zit een man te hengelen, even verder ligt de Kamper Kogge. De ene na de andere gevel aan de Oosterhaven is voorzien van een monumentenschildje. Bomen langs de Westerhaven zorgen voor welkome schaduw. Een vrouw in roze blouse opent de glanzende voordeur van een chic pand, met een reusachtige gouden lantaarn in het bovenlicht. Ook de geraniums in de vensters zijn roze. Een meisje in witte jurk komt langs op een loopfiets. In de haven passeert een oud schip, een forse driekleur wappert boven het achterdek. De scheepsbel klingelt helder en vrolijk. Zonnebadende jeugd aan de overkant zwaait en schreeuwt, met lage stem: „Nog één keer!” Op een stoepje aan het Achterom zit een ouder drietal te converseren. Een flard van het gesprek klinkt over de stille gracht. „En toen kwam de bevrijding. Vlaggetjes, gejuich… En we gingen weer verder.” :::kader 1::: :::kader 2:::

Nadenken over vrijheid in Medemblik

Wat vond je van dit artikel?

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Volg ons

Nadenken over vrijheid in Medemblik

Wat vond je van dit artikel?

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram