Reportage vanuit een vrouwenopvang: „Hij vernederde mij elke dag”

Ze zitten met z’n allen aan een tafel in de kinderwerkruimte. Vier medewerkers en Joyce, een van de opgevangen vrouwen. De locatie is geheim. Hun gezichten mogen niet op de foto. En dat allemaal om de vrouwen te beschermen die hier tijdelijk wonen. Want hun thuissituatie kan zo uit de hand gelopen zijn, dat zelfs de kleinste stukjes traceerbare informatie gevaar kunnen opleveren. Pedagogisch hulpverlener Linsy: „Komt een vrouw hier wonen, dan gaan haar spullen en auto eerst langs de garage, om te kijken of er geen zendertje aan zit.” Ook belangrijk: alle, maar dan ook álle digitale sporen van vrouwen in de opvang moeten gewist worden. Maatschappelijk werker en ambulant begeleider Najat: „Daar zijn we heel druk mee. iPads moeten gecheckt worden, evenals de games van kinderen. Want als de partner een beetje handig is, kan hij zijn gezin overal mee traceren.” Linsy: „Of denk aan een bepaalde app die gekoppeld is aan de partner en zo onze locatie doorgeeft.” Najat: „We proberen alles te wijzigen, maar er blijft altijd een klein risico dat het opvangadres uitlekt, hoe alert we ook zijn.” Maatschappelijk werker Myrthe: „Dat kan ook liggen aan een externe organisatie die per ongeluk de nieuwe locatie doorgeeft aan de partner. Maar zo’n foutje betekent wel dat de vrouw weer naar een andere plek moet, en opnieuw moet beginnen.” :::author_streamer 1::: Medewerkers Linsy, Janneke, Myrthe en Najat zetten zich allemaal al jaren in voor deze kwetsbare groep vrouwen. Najat het langst: maar liefst achttien jaar. Janneke en Myrthe zijn beiden, naast maatschappelijk werker, onderdeel van het intaketeam. In die laatste hoedanigheid moeten ze telefoontjes van vrouwen beoordelen op urgentie. Myrthe: „Je bent soms bang om de verkeerde keuze te maken. Wat als het mis gaat? Veel situaties zijn schrijnend, maar niet iedereen kan opgevangen worden. Dus moet je weten of opvang écht noodzakelijk is, of dat er toch ambulant hulp geboden kan worden. Daarin dragen we als intaketeam een grote verantwoordelijkheid.” :::photo_gallery 1::: Janneke: „Als een vrouw naar het nummer voor opvang belt, werken we een intakeformulier af. Daarmee krijgen we, als het goed is, duidelijk in beeld hoe groot de dreiging voor de vrouw is. Stel dat iemand zegt dat ze wordt geslagen, dan vragen we natuurlijk daarop door. Wanneer dan? Op welke manier?” Myrthe: „We vragen ook naar specifieke gebeurtenissen. Wanneer was het laatste incident? Wat is voor jou het ergste incident geweest? Waar ben je het meest bang voor dat kan gebeuren? Wordt er gedreigd met de dood? Is er sprake van verwurging/verstikking/verdrinking? We beschrijven welke risicofactoren aanwezig zijn en maken aan de hand van de informatie die we krijgen een inschatting. Daarnaast sturen we ons intakeformat naar een contactpersoon bij de politie. Die maakt op basis van onze intake en het politiesysteem een inschatting en geeft ons advies over de veiligheid.” Janneke: „Stel dat er sprake is van een hoge dreiging, dan krijgt een vrouw het label code rood. De cliënt mag dan niet naar buiten totdat zij overgeplaatst is naar een veilige regio.” ## Volle bak Het is rustig in de opvanglocatie. De kleine huiskamer is leeg. De kinderwerkruimte wordt vanmorgen niet gebruikt: het speelgoed ligt netjes in de daarvoor bestemde bakken. Ook buiten is er niemand te zien. De rust is echter bedrieglijk, want lege plekken zijn er niet in de vrouwenopvang. Najat: „De afgelopen twee jaar was het hier constant volle bak. We hebben zelfs vrouwen moeten brengen naar algemene logeeradressen, omdat er te weinig plekken zijn.” Waardoor dat komt? „De woningnood”, denkt Najat. „Het is voor de vrouwen lastig om na de opvang door te stromen naar een eigen woning.” Linsy: „Wat ook verschil maakt, is dat de vrouwenopvang meer bekendheid heeft gekregen, waardoor we vaker benaderd worden.” Of er ook sprake is van een toename van geweldsincidenten? Najat, nuchter: „Huiselijk geweld is van alle tijden.” :::author_streamer 2::: Er is echter wel een groot verschil in de vormen van huiselijk geweld. Sommige vrouwen worden, hoe erg ook, slechts incidenteel geslagen bij een uit de hand gelopen ruzie. Maar er zijn ook casussen van huiselijk geweld waarbij meteen alle alarmbellen afgaan. Najat: „Neem intiem terreur. Dat is wat anders dan gewoon huiselijk geweld. Bij intiem terreur is er sprake van een bepaalde macht bij de man, die zich niet alleen uit in fysiek geweld, maar ook in controledrang. Dit type huiselijk geweld stopt niet als de ruzie voorbij is, en met de pleger van intiem terreur is meestal niet te praten. Zulke casussen monden daarom bijna altijd uit in opvang.” Myrthe: ,,Als collega’s zijn we ons erg bewust van de signalen van intiem terreur. Janneke: „En twijfelen we, dan vragen we of een collega meeleest met de intake. Je hoeft de verantwoordelijkheid voor een beslissing nooit alleen te dragen.” ## Frustrerend Wordt een vrouw eenmaal opgevangen, dan blijft ze gemiddeld zo’n vijf tot zes maanden in de opvang, met uitschieters naar een jaar. Daarna stopt de begeleiding van de vrouwen niet. Najat: „We blijven tot uiterlijk een jaar na de opvang nog met hen in contact.” Linsy: „Wekelijks voeren we een gesprek met hen, totdat het niet meer nodig is.” Dat doorlopende contact is maar goed ook. Want opvang betekent niet automatisch dat de vrouwen een beter leven krijgen. Sommige vrouwen zitten te veel gevangen in het web van hun thuissituatie om die meteen achter zich te kunnen laten. Najat: „Gemiddeld gaan vrouwen wel zeven keer terug naar de man die hen mishandelde, voordat ze de stap durven nemen om bij hem weg te gaan. Want die man is niet alleen de pleger van huiselijk geweld, maar ook degene met wie ze kinderen hebben, en mooie herinneringen mee delen. Vaak is het een kwestie van de heel lange adem om van hem los te komen.” Linsy: „Het kan frustrerend zijn om te zien dat ze teruggaan. Doe dat alsjeblieft niet, denken we soms.” Myrthe: „Natuurlijk zijn er ook vrouwen met wie het na terugkeer wel goed gaat. Dan stopt het geweld en kunnen ze samen weer verder. Maar het gebeurt net zo goed dat vrouwen na terugkeer naar huis opnieuw in een situatie van huiselijk geweld terechtkomen en na verloop van tijd weer bij ons aankloppen voor opvang.” Najat: „Daar zullen we zo’n vrouw nooit om veroordelen. We begrijpen dat de keuze waarvoor ze staat een moeilijke is. Je kunt niemand dwingen om voor een nieuw leven te kiezen. Wat belangrijk is, is dat ze ons vertrouwen. Dat we laten weten dat we met hen meereizen. Welke kant ze ook opgaan, we blijven bij hen.” ## Begeleiden Is er een gemene deler als het gaat om de vrouwen die aankloppen bij de opvang? Linsy: „Het gaat om vrouwen uit alle lagen van de bevolking en met allerlei culturele achtergronden. Maar wat we wel veel zien, is dat deze vrouwen als kind ook al geweld hebben meegemaakt in hun thuissituatie. Zoiets gaat door van generatie op generatie.” Myrthe: „Onveiligheid wordt dan veiligheid.” Janneke: „Geslagen worden is haast normaal voor die vrouwen.” Linsy: „Ze zijn het gewend en komen daardoor bij de verkeerde mannen terecht, waarna het patroon zich herhaalt.” Myrthe: „Ook bij een pleger is er vaak al eerder in diens leven sprake geweest van geweld.” Meestal nemen de vrouwen hun kinderen mee naar de opvang. Die laatsten krijgen eveneens gesprekken en begeleiding. Linsy: „We gaan bijvoorbeeld spelenderwijs in op de vraag hoe je op een veilige manier boos kunt zijn. Oudere kinderen leren we wat gezonde relaties zijn. Zodat het patroon van geweld hopelijk stopt bij hen.” Hoeveel begeleiding de vrouwen en kinderen tijdens hun maanden van opvang nodig hebben, verschilt per persoon. Linsy: „Sommigen krijgen twee of drie keer per week een hulpgesprek, anderen maar één keer. Als pedagogisch medewerker probeer je de vrouwen en hun kinderen weer in hun kracht te zetten. Weer zelfvertrouwen mee te geven.” Dat laatste is het mooiste van hun werk, vinden ze alle vier. Myrthe: „Je bouwt een band op met je cliënten, omdat je ze ontmoet als ze op hun aller kwetsbaarst zijn. Het is geweldig om aan het einde van de opvang te zien dat deze vrouwen weer opgekrabbeld zijn. Dan ben ik gewoon trots op mijn cliënten.” Najat: „Maar zelfs als het niet lukt om hen uit hun thuissituatie te halen, weten we dat we er niet voor niets zijn. We bieden hun een veilige plek aan, dat is al heel belangrijk.” Janneke: „Het is heel dankbaar werk.” „Het doet pijn om aan de grond te zitten, maar ik moet verder, hoe moeilijk en zwaar het ook is” :::kader 1:::

Reportage vanuit een vrouwenopvang: „Hij vernederde mij elke dag”

Wat vond je van dit artikel?

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Reportage vanuit een vrouwenopvang: „Hij vernederde mij elke dag”

Wat vond je van dit artikel?

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram