Waarom landgoed Staverden een oase op de Veluwe is

Op een heuveltje naast de gracht staat een prieel, dat baadt in het ochtendlicht. Ernaast priemt een mammoetboom naar de zeldzaam blauwe hemel. Bij de vroegere serre en orangerie – nu Brasserie Staverden – overziet een vink vanaf een twijg het park. Zijn roestbruine borst steekt af tegen de lucht. Aan de overkant van een vijver schittert, hoog op een sokkel, een beeld van twee sierlijke pauwen. Voor de veranda van Kasteel Staverden wacht Martin de Jong (56), projectleider bouwkunde bij Geldersch Landschap & Kasteelen. Even later voegt zijn collega zich bij hem. Patrick Smits (47) is teamleider beheer. Een twee jaar durende restauratie van het kasteelinterieur is juist afgerond, deze ochtend wordt er gepoetst en geboend. De buitenzijde werd in voorgaande jaren al aangepakt. :::author_streamer 1::: Het kasteel kreeg zijn huidige vorm in 1905, toen het in bezit was van de Rotterdamse burgemeester Frederik Bernhard s’Jacob. Verschillende bouwstijlen uit die tijd zijn terug te zien: neorenaissance, neoclassicisme en jugendstil. Via een lichte hal met marmeren vloer gaat De Jong voor naar de biljartkamer. „Dit is een van de meest originele ruimtes van het kasteel. De tegels van de lambrisering komen van Villeroy & Boch, uit 1905. De fabriek bestaat nog steeds, net als de mallen waarin de tegels zijn gemaakt. Voor de serre, die nog niet klaar is, bestellen we precies dezelfde.” :::photo_gallery 1::: De kamer heeft een terrazzovloer, fraaie schouw en hoge vensters met zicht op de tuin. De diepgroene lambrisering is gedecoreerd met gestileerde planten. Daarboven heeft de muur een warme, gele tint. Met behulp van sjablonen is er een motief op geschilderd, zoals men dat begin vorige eeuw deed. Tot de restauratie waren muren en plafond wit gesausd; na kleuronderzoek kregen ze hun oude aanzien terug. ## Zeeslag In de salon wijst De Jong op het ornament aan het plafond. „In 1905 bestelden ze dat uit een catalogus van de Amsterdamse firma Silberling. Dat was toen gebruikelijk.” Smits: „Heel modern, hè? Wij doen hetzelfde, maar dan via internet.” Aan de salon grenst de eetzaal, waar de wanden bespannen zijn met stof. Het patroon toont pauwenveren. Witte pauwen zijn al sinds 1298 met Staverden verbonden. >„Het ornament aan het plafond werd in 1905 besteld uit een catalogus. Dat was gebruikelijk” Op een houten schouw in de bibliotheek memoreert een tekst de tocht naar Chatham. De Jong: „Die schouw is geplaatst in de tijd dat het pand werd verhuurd aan de Stoomvaart-Maatschappij Nederland. In 1667 voer Michiel de Ruyter de Theems op en hakte hij de Engelse vloot bij Chatham in de pan. We hebben achter de spiegel gekeken; we hoopten op een schildering van de zeeslag. Maar helaas...” Beheerder Smits blikt door de vensters en ziet dat de waterval aan de overkant van de gracht is drooggevallen. „Tjonge, dat gebeurt in dit seizoen eigenlijk nooit.” Op de stenen van de waterval ontwaart De Jong feilloos een grote gele kwikstaart. Een scherp oog komt van pas. „Kijk, daar, iets boven die eenden.” :::photo_gallery 2::: ## Moeras Smits: „De ligging van Kasteel Staverden is uniek, met al het water eromheen. En dat midden op de Veluwe, 22 meter boven NAP. Het kasteel ligt hier omdat er vocht aanwezig was, dat maakte landbouw mogelijk. Een kleilaag in de ondergrond houdt het water vast. Dat stroomt van de hellingen van de Veluwe naar de Staverdense Beek.” Tot in de middeleeuwen was de omgeving een groot moeras. Op hogere plekken werd gebouwd. Er kwamen watermolens, het gebied werd ontgonnen, er verrees een burcht met verdedigingswerken eromheen. >„Ik vind het supermooi om het kasteel te zien in het donker, op een winterochtend” Tijdens de renovatie van Kasteel Staverden stuitten werklui op een gemetselde boog uit de veertiende eeuw. De Jong: „Dat hadden we niet verwacht. We kwamen de boog tegen doordat de riolering vervangen moest worden. We hadden het idee dat het kasteel oorspronkelijk op een andere plek was gebouwd. Maar als je dan veertiende-eeuws metselwerk ontdekt, wordt het toch wel waarschijnlijk dat het oude hof ook op deze plek heeft gestaan.” Smits: „Er zijn op het landgoed heel veel overblijfselen, tot grafheuvels aan toe, die laten zien dat mensen hier hebben gewoond en door dit gebied zijn gereisd.” :::photo_gallery 3::: ## Vuurtoren Langs een glas-in-loodraam, met pauw, voert een statige trap naar de bovenverdiepingen. Er volgt een lichte gang, aan weerskanten komen kantoorruimtes. Door een grote opening in het plafond, langs een balustrade, valt overvloedig daglicht naar binnen. De Jong: „Als je omhoog kijkt, zie je de lantaarn (glazen koepel, MdH) van de verdieping hierboven.” Smits: „Ik vind het supermooi om het kasteel te zien in het donker, in de winter, vooral ’s ochtends. Hierbinnen staan dan de lichten aan. Vanaf de weg lijkt het kasteel dan net een vuurtoren.” De Jong: „Van een afstand is het bijna futuristisch.” :::kader 1:::

Waarom landgoed Staverden een oase op de Veluwe is

Wat vond je van dit artikel?

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Waarom landgoed Staverden een oase op de Veluwe is

Wat vond je van dit artikel?

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram