Ziekenhuis is alert op signalen van huiselijk geweld

### _Wat spreekt u zo aan in uw werk?_ „Ik kan veel betekenen voor soms heel kwetsbare mensen. Daarnaast geef ik scholingen aan artsen, verpleegkundigen en studenten en heb ik veel contact met ketenpartners. Die combinatie van patiëntenzorg, beleid, onderwijs en samenwerking maakt mijn werk heel gevarieerd.” ### _Wanneer komt u in beeld bij mogelijk huiselijk geweld?_ „Als een passend verhaal ontbreekt, doet een arts of verpleegkundige altijd navraag over het ontstaan van een verwonding. In ons ziekenhuis wordt dan gericht doorgevraagd. Wanneer uit die gesprekken signalen van mogelijk huiselijk geweld of mishandeling naar voren komen, wordt de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling gevolgd. Soms vertellen patiënten zelf dat het thuis niet veilig is of durven ze niet meer naar huis. Gemiddeld komt er in ons ziekenhuis ongeveer één melding per dag binnen.” :::author_streamer 1::: ### _Is daarin een trend zichtbaar?_ „Dat is lastig te zeggen. Geweld van partners of ex-partners komt relatief vaak voor. Daarnaast zien we situaties van kindermishandeling, maar ook ouderenmishandeling en andere vormen van geweld binnen de huiselijke of relationele sfeer. Het is belangrijk om huiselijk geweld niet te beperken tot één specifieke groep. Het kan iedereen raken.” ### _Hoe gaan jullie in gesprek met ouders?_ „Als we doorvragen, omdat er bij een baby of kind letsel is dat we niet direct kunnen plaatsen, schrikken ouders soms wel. Ik probeer ze dan echt gerust te stellen. In veruit de meeste gevallen is er niks aan de hand. Maar dat ene geval waar wel iets aan de hand is, daar gaat het ons om.” ### _Kunt u een voorbeeld geven van een situatie waarin verder onderzoek noodzakelijk was?_ „Ik herinner mij een baby die met een fractuur werd opgenomen. Bij nader onderzoek werden nog negen oudere ribbreuken vastgesteld. Toen ik met de moeder in gesprek ging, barstte ze in huilen uit. Ze vertelde dat ze de baby hard heen en weer had geschud. Ze was enorm overbelast. Haar man had een drukke baan en de zorg voor de baby kwam volledig op haar terecht. ’s Nachts huilde het kindje langdurig. De baby is tijdelijk elders ondergebracht. Tegelijkertijd is gekeken wat er nodig was om de situatie structureel te verbeteren. De vader ging minder werken en er is een netwerk rondom het gezin gevormd zodat niet alle zorg op moeder terechtkwam. Als we die eerste fractuur niet serieus hadden onderzocht, had het kind mogelijk ernstig hersenletsel kunnen oplopen of zelfs kunnen overlijden.” ## Hoe zit dat bij volwassenen? „Bij volwassen slachtoffers speelt zelfbeschikking een grote rol. Als iemand geen hulp wil, kunnen we weinig voor die persoon doen. Tenzij iemand echt in levensgevaar is of er kinderen betrokken zijn. Een van de grootste problemen is dat slachtoffers niet altijd in staat zijn om uit een gewelddadige relatie te stappen. Weggaan betekent vaak dat iemand een compleet onbekende wereld betreedt. Er kan angst zijn voor de gevolgen, voor verlies van de woning, voor de kinderen of voor verdere escalatie. Hoewel vrouwen vaker het slachtoffer zijn van partnergeweld, zijn er zeker ook mannen die dit overkomt.” ### _Hoe probeert u slachtoffers toch in beweging te krijgen?_ „Door zonder oordeel het gesprek aan te gaan. Het is niet aan mij om iemand te vertellen wat hij of zij moet doen. Soms is één gesprek voldoende om iemand aan het denken te zetten. Ik herinner me een vrouw bij wie duidelijk sporen van geweld rond de hals te zien waren. Dat zijn zeer zorgwekkende signalen. In zulke situaties kan de angst voor escalatie en uiteindelijk zelfs dodelijk geweld een rol spelen. We konden haar op dat moment niet tegen haar wil in het ziekenhuis houden. Twee dagen later meldde zij zich alsnog bij Veilig Thuis. Dan heeft zo’n gesprek toch zin gehad.” :::photo_gallery 1::: ### _Welke omstandigheden spelen een rol bij huiselijk geweld?_ „Dan kan alcohol of drugs zijn, maar je kunt ook denken aan overbelasting, bijvoorbeeld bij mantelzorgers. Vaak is er niet één oorzaak. Huiselijk geweld is complex en kent meestal meerdere oorzaken en omstandigheden. Het komt voor in alle lagen van de samenleving. Opleidingsniveau, inkomen of culturele achtergrond doen er niet toe. Het is belangrijk om vooroordelen te voorkomen. Juist omdat mensen soms denken dat dit alleen voorkomt in bepaalde gezinnen, kunnen signalen worden gemist.” ### _Hoe vaak hebt u te maken met ouderenmishandeling?_ „Dat onderwerp krijgt nog onvoldoende aandacht. Ik heb weleens een scholing over ouderenmishandeling gegeven aan geriatrieverpleegkundigen. Aan het begin zeiden bijna alle deelnemers: „Daar heb ik eigenlijk nooit mee te maken gehad.” Maar toen we vervolgens verschillende vormen van ouderenmishandeling bespraken, zoals financiële uitbuiting, lichamelijk geweld, ontspoorde mantelzorg en het onthouden van noodzakelijke zorg, kwamen er steeds meer voorbeelden naar boven.” :::author_streamer 2::: ### _Wat wordt verstaan onder financiële uitbuiting?_ „Dat kan verschillende vormen aannemen en bijvoorbeeld gebeuren door familieleden, maar ook door mensen buiten de familie. Zo was er een alleenstaande oudere man, zonder kinderen, die op driehoog in een flat woonde. Een buurman hielp hem regelmatig met praktische zaken. Dat leek in eerste instantie heel vriendelijk en behulpzaam, maar voor vrijwel iedere handeling vroeg hij geld. Voor het ophalen van post moest de man bijvoorbeeld 25 euro per week betalen en voor een boodschap kwam daar nog een bedrag bovenop. Via het wijkteam konden we ervoor zorgen dat de ondersteuning op een veilige en passende manier werd georganiseerd.” ### _Heeft ieder ziekenhuis iemand met uw functie?_ „Enkele. Veel andere kennen alleen een aandachtsfunctionaris. Hoe wij onze functie hier invullen en naast de verpleegkundigen staan, is best uniek.” ### _Waar ligt het belangrijkste verbeterpunt?_ „Bij scholing. Toekomstige verpleegkundigen, artsen en andere zorgprofessionals moeten al tijdens hun opleiding leren hoe ze signalen van huiselijk geweld kunnen herkennen en hoe ze daarover het gesprek kunnen voeren. Onlangs gaf ik hierover een lezing op het Hoornbeeck College. Daar was ik erg blij mee, want eigenlijk vind ik dat dit onderwerp structureel onderdeel zou moeten zijn van het lesprogramma van alle mbo- en hbo-zorgopleidingen.”

Ziekenhuis is alert op signalen van huiselijk geweld

Wat vond je van dit artikel?

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Volg ons

Ziekenhuis is alert op signalen van huiselijk geweld

Wat vond je van dit artikel?

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram