De loopbaan van Mark Gerritsen is er een met vleugels

De fascinatie voor vliegen ontstond bij Mark Gerritsen (44) op de lagere school. „Ik zat op de reformatorische Eben-Haëzerschool in Teuge, vlak bij het vliegveld. Elke zaterdagmiddag ging ik kijken naar het opstijgen en landen van de vliegtuigen.” Op een goede dag wisten twee oudere broers een kortingsbon voor een rondvlucht te bemachtigen. „Toen mijn ouders op een zaterdagmiddag weg waren, zeiden we tegen elkaar: „Als we het willen, moet het nu gebeuren.” Eenmaal weer thuis kwam het verhaal natuurlijk toch op tafel. Waarop mijn moeder zei: „Ik had jullie eigenlijk wel willen zien in zo’n vliegtuig.” Dat was mijn eerste vlucht.” :::author_streamer 1::: Voor zijn broers bleef een bezoek aan Teuge een aardig tijdverdrijf. Bij Mark groeide het verlangen naar een toekomst in de luchtvaart. „In het derde jaar van het vwo ben ik verschillende bedrijven in Teuge gaan bellen met de vraag of ze iemand nodig hadden voor het wassen van vliegtuigen. Rob van den Sigtenhorst van AOV Vliegschool kon me wel gebruiken. Dat werd mijn zaterdagbaantje, naast een krantenwijk. Er stonden ook wat vliegtuigen van particulieren. Als ik hun toestel had gewassen, mocht ik soms mee.” ## Studieschuld Hij begreep al snel dat de grote luchtvaart zich niet laat combineren met het in ere houden van de zondag. „Daarover ben ik het gesprek aangegaan bij Van den Sigtenhorst. Zo ontstond het idee om instructeur te worden.” Een praktische hobbel waren de kosten van de vliegopleiding, destijds zo’n 150.000 gulden. :::inline_image 1::: „Dat is geen bedrag dat we thuis op de plank hadden liggen. En er waren nóg zeven kinderen. Uiteindelijk kwamen we bij een stichting waar je voor de opleiding nog wat meer moest betalen, maar met de garantie dat zij de kosten droegen als je om wat voor reden dan ook de opleiding niet kon afmaken. Op die basis wilde de bank een lening verstrekken.” Mark kwam door de toelatingsprocedure en volgde bij AOV Vliegschool, later overgenomen door Stella Aviation Academy, de opleiding tot basisvlieger. „De kosten van de opleiding voor instructeur nam Van Sigtenhorst voor zijn rekening, onder voorwaarde dat ik er drie jaar zou blijven werken. Als instructeur kon ik mijn bevoegdheden nog uitbreiden. Dat was een mooie regeling, al bleef de studieschuld hoog. Maar je bent jong en je gaat ervoor. Toen ik verkering kreeg met Anneke, heb ik haar wel meteen verteld dat ze die schuld erbij zou krijgen. Dat heeft haar gelukkig niet weerhouden.” ## Schuldsanering Zijn ouders confronteerden hem met de consequenties van zijn keuze, maar hielden hem er niet van af. „Toen alles uiteindelijk rond was, vonden ze die opleiding ook wel mooi.” Voor de theorielessen verbleef hij een jaar in Eelde. „Van sommige collega’s die nu aan mij rapporteren, heb ik destijds les gehad.” Zijn werkplezier als instructeur bij Stella Aviation Academy nam geleidelijk af. „Geld speelde daar de belangrijkste rol. Als een student onder de maat presteerde, moest je er toch mee door, met het gevolg dat zijn studieschuld zich opstapelde. Vaak kreeg zo iemand uiteindelijk geen baan en belandde hij in de schuldsanering.” In 2007 maakte Mark de overstap naar de KLM Flight Academy in Eelde. Na een halfjaar promoveerde hij tot teamleider, in 2012 volgde de benoeming tot hoofd training. „Toen zijn we van Apeldoorn naar Haren verhuisd. Vóór die tijd reed ik elke dag op en neer, anderhalf uur enkele reis. Dat was pittig. Het eerste deel van de basisopleiding tot vlieger werd destijds in Arizona gegeven, dus ik reisde ook geregeld naar Amerika voor overleg of om examens af te nemen.” ## Lastig In elke leidinggevende functie was hij de jongste van het team. „Dat was net na de start best lastig, maar mijn collega’s pakten het sympathiek op.” In zijn huidige functie geeft hij leiding aan vijf theoriedocenten met een teamleider, ruim twintig vaste instructeurs met een teamleider, pakweg twintig freelance instructeurs, een aantal selectieconsulenten en wat ondersteunend personeel. Ook de vestiging op Schiphol valt onder zijn verantwoordelijkheid. „Daar werken we uitsluitend met freelance instructeurs, meest gepensioneerde KLM-vliegers, een groep van zo’n dertig mensen.” :::author_streamer 2::: :::inline_image 2::: De bedoeling was dat zijn voorganger nog een poosje zou doorgaan in Arizona. „Bij vragen kon ik op hem terugvallen, maar twee maanden na mijn benoeming is hij in Amerika verongelukt met een student en een Amerikaanse instructeur. Hij zat achterin als examinator. Vrijdagmorgen vroeg werd ik uit bed gebeld. Dezelfde middag reisde ik die kant op met de ouders van de omgekomen student. Bij onze aankomst hadden ze net het wrak gevonden; de volgende dag zijn de lichamen geborgen. Ik ben een week gebleven om zo goed en zo kwaad als het ging de studenten daar te begeleiden. Die waren behoorlijk overstuur.” ## Nasleep De nasleep was zo mogelijk nog ingrijpender. „Eerst heb je de emotionele kant van zo’n incident, daarna krijg je het juridische traject. Dat heeft me heel veel tijd gekost. Ik was dolblij dat ik niet dagelijks ook nog drie uur moest rijden. Elke twee maanden reisde ik voor een midweek naar Arizona om daar allerlei zaken te regelen.” De beginfase van de basisopleiding voor piloot werd door KLM overgedragen aan de vliegschool van Lufthansa in Arizona. Na vijf jaar beëindigde de Duitse luchtvaartonderneming het contract vanwege capaciteitsproblemen. „Dat probleem speelde ook elders. Daarom is besloten vrijwel alles in Eelde te gaan doen en daar ook de voormalige vliegschool van Martinair in Lelystad onder te brengen. Het laatste deel van de opleiding doen we op Schiphol. Daar worden de studenten getraind voor het type toestel waarmee ze bij KLM gaan vliegen.” ## Selectie Om de instroom van nieuwe vliegers te garanderen, stichtte de KLM zelf een garantiefonds. Daardoor komen de studenten uit alle geledingen van de samenleving. „Contractueel is vastgelegd dat ze binnen vijf jaar na afronding van de opleiding een baan bij KLM krijgen aangeboden en anders geen financiële verplichtingen meer hebben. Pas na indiensttreding begint de terugbetaling van de studie. Bij uitval tijdens de opleiding ben je schuldenvrij. Dat is een heel aantrekkelijke regeling.” Het aanbod is daardoor hoog. „Dat geeft ons de mogelijkheid om streng te selecteren op vooropleiding en benodigde capaciteiten, zoals rekenvaardigheid, technisch inzicht en analytisch denken. Daarmee valt ongeveer de helft al af. Dan volgt het sensomotorisch onderzoek, waarmee wordt vastgesteld of iemand aanleg heeft voor vliegen. Zaken als oog-hand-voetcoördinatie en reactieve belastbaarheid. Daarna is er het kerncompetentieonderzoek, gericht op de persoonlijkheid van de sollicitanten, via vragenlijsten, interviews, groepsopdrachten en rollenspellen. Stressbestendigheid en emotionele stabiliteit zijn zwaarwegende factoren. KLM verricht ook een uitgebreid antecedentenonderzoek. Jeugdzonden kunnen je zwaar komen te staan.” Aan het eind van de rit krijgt Gerritsen alle rapporten ter beoordeling. Het traject wordt afgesloten met een toelatingsinterview. „Het hoofd vliegdienst van KLM neemt uiteindelijk de beslissing. Ongeveer 10 procent haalt de eindstreep. Dit jaar kregen we al ruim 1400 aanmeldingen binnen, en we hebben 80 studenten nodig.” ## Veiligheid Tijdens de opleiding zijn de aankomende piloten gehuisvest in eigen gebouwen van de KLM Flight Academy „In het algemeen is de relatie met de studenten goed, maar je moet ze soms een beetje opvoeden. Bij de luchtvaart hoort discipline en het naleven van regels, niet de opvallendste eigenschap in onze samenleving. Er gebeuren in de avonduren weleens dingen waar we niet blij mee zijn. Daar voer ik dan het gesprek over, soms samen met de directeur. Dat kan een stévig gesprek zijn.” Een mooie kant van de luchtvaart is voor Gerritsen dat studenten niet op fouten worden afgerekend, naar dat wordt bekeken hoe van fouten kan worden geleerd. „Die cultuur maakt de meldingsbereidheid hoog.” Het bewaken van de veiligheid blijft voor het hoofd training van de vliegschool bovenaan staan. „Bij een incident moet je eerlijk tegen elkaar kunnen zeggen: „We hebben er alles aan gedaan om dit te voorkomen.” Gelukkig hebben we na 2012 geen ernstige ongevallen gehad.” ## Ouderling Anderhalf jaar geleden werd hij door de gereformeerde gemeente van Groningen tot ouderling verkozen. „Daar had ik het best moeilijk mee –ik heb een gezin en een drukke baan–, maar ik kreeg de vrijmoedigheid om het aan te nemen. We zijn vacant en hebben veel leesdiensten. Met vier ouderlingen ben je dus vaak aan de beurt. Dat vraagt de nodige voorbereiding, maar het is mooi om iets in Gods Koninkrijk te mogen doen. En ik heb veel steun aan Anneke. Vaak vertrek ik ’s avonds niet op de handigste tijd, maar als ik thuiskom, is alles prima verlopen.” :::inline_image 3::: Dertien jaar na het vertrek uit Apeldoorn, in de kop van de Biblebelt, voelt het echtpaar zich aardig thuis in het Groningse land. „Je moet hier wel veel rijden, ook voor het kerkenwerk. Als het om voortgezet onderwijs gaat, zijn we aangewezen op een gereformeerd vrijgemaakte school; hedendaags vrijgemaakt. Dat heeft overigens ook voordelen. Ik zie die school als een overgangsfase naar de seculiere samenleving. Onze afwijkende visie op een aantal zaken zet de kinderen aan het denken en leert hen hun eigen positie te bepalen. Ben je vatbaar voor beïnvloeding, dan is zo’n school wel een risico.” ## Gaaf Op zijn werk hoort hij nooit negatieve geluiden over zijn levensovertuiging. „Wel merk je dat de kerkelijke wereld voor de meesten totaal onbekend is. „Gaaf, joh”, zei een collega die hoorde dat ik ouderling was geworden. In de breedte van de KLM staat het onderwerp diversiteit en inclusiviteit hoog op de agenda. Ook ik vind dat je elk mens met respect moet behandelen, maar die thema’s zijn verheven tot dogma. In een training werd gevraagd of iemand van de cursisten weleens ervoer een minderheid te zijn. Ik antwoordde bevestigend. „Vanuit de Bijbel heb ik opvattingen die niet per se de meerderheidsvisie vertolken. Is ook dáár ruimte voor?” Daar kregen we toen wel een goed gesprek over. Ik heb niet te maken met een vijandige omgeving.” :::author_streamer 3::: Als hij naar het buitenland reist, zit er geregeld een oud-student in de cockpit. „Meestal word ik dan uitgenodigd om even bij te praten. Dat is altijd leuk. Vliegen blijft een passie van me, al is het trainen van studenten ook mooi. De vrijdagen probeer ik vrij te houden voor lesgeven of examens afnemen. Omdat ik het leuk vind en om te voorkomen dat de instructeurs zeggen: „Hij besluit over van alles en nog wat, maar zelf zit hij nooit meer in een vliegtuig.” Dat wil ik niet.” ## Staartwielvliegtuig Afgelopen jaar volgde hij zelf een training, voor het besturen van een Piper Super Cub, een staartwielvliegtuig uit 1954. „Het vliegen met zo’n toestel is een kunst apart. Het zwaartepunt ligt achter je. Het doet denken aan zo’n winkelwagentje dat alle kanten op gaat, dus je moet scherp zijn. Ik vond het heel leuk, maar het kost wel wat. Bruin trekt het niet om het wekelijks te doen.” Eens per jaar mag hij gratis een dag vliegen met een toestel van de KLM Flight Academy. „Dat is dan een vlucht van een paar uur met de kinderen. Matthias, onze oudste, is het meest enthousiast. Die wil zijn vader achterna. Ik adviseer hem eerst een andere opleiding te volgen, zodat hij wat achter de hand heeft. Vliegen voor de MAF lijkt hem wel wat. Dat kan ik alleen maar toejuichen. De andere kinderen vinden het vliegen leuk voor een keer, maar dan is het weer goed geweest.” Twee jaar geleden volgde hij de opleiding tot professioneel mediator. „Daar kan ik in mijn huidige functie plezier van hebben en mogelijk ga ik er in de toekomst meer mee doen. Ik heb mooi werk, maar mis soms het geven van trainingen voor een groep. Dat zou ik vaker willen doen, gecombineerd met mediations. Wellicht zo nu en dan in de omgeving van Apeldoorn. We wonen hier prima, maar even een kop koffie drinken bij je ouders of een broer zit er niet in. Dat gaat gemakkelijker als je regelmatig in de buurt bent.”

De loopbaan van Mark Gerritsen is er een met vleugels

Wat vond je van dit artikel?

Lees meer

In Teuge leren toekomstige piloten van MAF het vliegen in de bush

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Volg ons

De loopbaan van Mark Gerritsen is er een met vleugels

Wat vond je van dit artikel?

Lees meer

In Teuge leren toekomstige piloten van MAF het vliegen in de bush

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram