De Sperlings uit Ouddorp vissen door, al zes generaties lang

Vanuit het kantoortje in de schuur van de OD 6 ”Zeldenrust” (OD staat voor Ouddorp) heeft Pieter Sperling (44) uitzicht op de binnenhaven van Stellendam. Op een miezerige donderdagochtend in november is hij druk aan het telefoneren. Het ene moment heeft hij zijn broer René (39) aan de lijn, die deze week als schipper op zee is. Even later belt hij met Maurits van Maaren, projectleider bij scheepsbouwer Padmos. En daarna weer met René. Er valt heel wat af te stemmen. Want de OD 6 moet de komende nacht worden omgetuigd. Dat wil zeggen dat de bemanning het schip klaarmaakt voor een nieuwe visserij. In plaats van op tong vist de kotter in de wintermaanden op inktvis, legt vader Kees (68) uit. „Dat doen we met andere netten en bijbehorend tuig.” De 40 meter lange OD 6 zal in de loop van de avond in de buitenhaven van Stellendam aankomen en zijn vangst lossen bij de afslag. Zodra het tij gunstig is, vaart de kotter door de sluis naar de binnenhaven en zoekt hij een plekje aan de kade, voor de schuur. Het omtuigen moet aan het begin van de ochtend gebeurd zijn, want er staat ook een proefvaart op het Haringvliet op het programma. „Mensen van de werf vervangen een belangrijke sensor in de elektromotor. We moeten testen of die zijn werk goed doet”, vertelt Pieter. :::photo_gallery 1::: Elektromotor? Inderdaad: de zware dieselmotor van 2000 pK is afgelopen zomer vervangen door een elektromotor van 1000 pK. De benodigde stroom wordt opgewekt door twee generatoren. Die draaien nog wel op diesel, maar zijn schoner en slurpen aanmerkelijk minder brandstof dan de oude motor. En brandstof is in de visserij de grootste kostenpost. Het is voor het eerst dat een bestaande kotter is omgebouwd naar wat in vaktermen ”dieselelektrische voortstuwing” heet. Een miljoenenproject, dat veel aandacht trekt. Op een open dag van de vernieuwde OD 6 begin november kwamen tal van vissers af. „Van België tot Texel, en zelfs uit Frankrijk”, zegt Sperling senior. ## Sanering De achterliggende paar jaar zijn tientallen Nederlandse Noordzeekotters gesaneerd: uitgekocht door de overheid. De eigenaars zagen geen brood meer in hun beroep. Door de komst van windparken en uitbreiding van beschermde natuurgebieden is er op de Noordzee steeds minder ruimte voor de visserij. Kosten stijgen voortdurend, er komen steeds meer (milieu)regels en jongelui hebben er vaak geen zin in om vijf dagen per week op zee te zitten. ## Van visserman naar walman De gesaneerde kotters eindigden als oud ijzer bij een schroothandelaar. Kees Sperling, die zijn hele leven heeft gevist: „Ik vond het verschrikkelijk als ik erlangs reed. Prachtige schepen, heel wat jonger dan die van ons, werden daar aan stukken geknipt.” :::author_streamer 1::: De Sperlings hebben geen moment overwogen om hun kotter ook voor de sanering aan te melden. „Wij willen blijven vissen. René en ik zijn, voor zover we kunnen achterhalen, de zesde generatie in onze familie”, zegt Pieter. René meldt vanaf zee dat doorgaan op de oude voet geen optie was. „De maatschappij vraagt om vergroening. We moeten met onze tijd meegaan. Ik denk dat we een goede beslissing hebben genomen.” :::photo_gallery 2::: De bedrijfsresultaten boden de ruimte om te investeren, vult hun vader aan. „Wij hebben altijd goed verdiend met een gemengde bedrijfsvoering (vissen op verschillende soorten, TR). Als er een deur dichtging, ging er een venster open.” ## Pulsvissen Inspelen op nieuwe ontwikkelingen deed het familiebedrijf al vaker. Elf jaar geleden investeerde het in pulsvissen, een door Nederlandse vissers ontwikkelde techniek. Tong leeft op de zeebodem en moet worden opgeschrikt, zodat ze omhoog zwemt en in het net terechtkomt. Bij de traditionele boomkorvisserij gebeurt dit ‘wekken’ van de vis door kettingen over de zeebodem te slepen. Bij ‘pulsen’ gebeurt dit met stroomstootjes. De voordelen van puls staan buiten kijf en zijn inmiddels ook wetenschappelijk bevestigd. Het vissen vergt minder trekkracht en dus minder brandstof. Daardoor is ook de uitstoot van het broeikasgas CO 2 lager. De zeebodem wordt niet omgewoeld. En de techniek is ook nog eens selectiever: er komt minder ongewenste bijvangst in het net. Maar Nederland was te snel met de invoering. Milieuactivisten en kleinschalige Franse vissers startten een lobby. Vis zou geëlektrocuteerd worden en de Nederlanders zouden de zee leegvissen. Het waren onterechte beweringen, maar ze hadden wel succes: Brussel kwam met een verbod. „Het is een prachtige, duurzame techniek, die Europa ons heeft afgepakt”, vindt Pieter nog altijd. „Weg was onze investering. Natuurlijk heb ik daar last van gehad, maar ik heb het vrij snel los kunnen laten. God leidt ons leven, ook als het anders gaat dan wij hadden gedacht.” ## Slimme motor Terug naar de jongste stap, waar samen met Padmos drie jaar naar toegewerkt is. De nieuwe motor werkt ‘slim’. Simpel gezegd: wanneer het kan, spant hij zich minder in. Tijdens het stomen (varen naar de visgronden) bijvoorbeeld, is er minder ‘kracht’ nodig dan tijdens het vissen, als de netten door het water gesleept worden. Dan kan een van de generatoren uit blijven staan, wat brandstof –en uitstoot van CO 2 – scheelt. Om brandstof te besparen, kreeg de kotter kreeg ook een nieuwe schroef. Die is een stuk groter dan de oude, en kan daardoor met de helft minder vermogen dezelfde stuwkracht opwekken. De tunnel waar de schroef in draait, heeft een diameter van maar liefst 4 meter. Om daar ruimte voor te creëren, moest het achterschip worden verlengd. Verder is de machinekamer aangepast voor de nieuwe motor. Het bemanningsverblijf is gemoderniseerd. Elke opvarende heeft nu een eigen hut heeft en er is een ruime douche aan boord. Al met al heeft de renovatie een investering gevergd van 3,25 miljoen euro. De overheid droeg 1,25 miljoen euro subsidie bij uit een potje dat bedoeld is om de visserij te vernieuwen en te verduurzamen. De verduurzaming zit overigens niet alleen in de brandstofbesparing. Gebruik van AdBlue (ureumoplossing die toegevoegd wordt aan de diesel, TR) in combinatie met rookgasreiniging met een katalysator vermindert de uitstoot van stikstofoxiden met 88 procent, vertelt René. ## Marge Na drie maanden vissen schatten de Sperlings dat hun vernieuwde schip op jaarbasis met pakweg 30 procent minder brandstof toe kan. Dat levert meteen een hogere marge op, voor de eigenaars én voor de bemanningsleden. Die varen zoals in de sector gebruikelijk op maatschap, wat betekent dat ze delen in de besomming, de opbrengst van de vangst. :::photo_gallery 3::: Sperling senior gaat niet meer naar zee, maar tijdens enkele proefvaarten stapte hij aan boord. Wat hem het meest opviel, was de rust en stilte. „Het verschil met vroeger is gigantisch. Alsof je in een luxe wagen zit. Afgezien van het tij voel je nauwelijks of het schip vaart of stilligt.” Pieter legt uit: „De oude hoofdmotor stond op het staal van het schip. Je voelde altijd het trillen en je hoorde het lawaai, vooral als de motor tijdens het vissen extra moest trekken.” Ook René is blij met het comfort. „Ik slaap veel beter.” :::author_streamer 2::: Aan het vissen zelf is niets veranderd. René: „We hebben vanaf het begin tegen Padmos gezegd dat we alles willen blijven doen zoals we gewend waren, dus met dezelfde netten, hetzelfde tuig en dezelfde snelheid. En dat gaat goed. Kinderziekten hebben we nauwelijks gehad. We hebben één visdag verloren door een motorstoring, toen een printplaat stuk was gegaan.” De twee broers wisselen het schipperen op zee en het werk in de schuur met elkaar af. Met het vernieuwde schip maken ze mooie weken. „Daar zijn we dankbaar voor. Bovenal moet God de eer krijgen. Hij heeft ons dit gegeven”, zegt Pieter. Hun vader is het roerend met hem eens. „We zijn blij dat we deze stap hebben kunnen maken. Ons bedrijf is weer toekomstgericht, we kunnen vooruit.” :::kader 1:::

De Sperlings uit Ouddorp vissen door, al zes generaties lang

Wat vond je van dit artikel?

Lees meer

Drie generaties op het zilte nat

Garnalenvisser Maurice Sinke over zijn onzekere toekomst

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

De Sperlings uit Ouddorp vissen door, al zes generaties lang

Wat vond je van dit artikel?

Lees meer

Drie generaties op het zilte nat

Garnalenvisser Maurice Sinke over zijn onzekere toekomst

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Meer Terdege

Over Terdege

Service & contact

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram