Wat als school niet meer lukt? Hadassah bleef jaren thuis

Dat hun oudste dochter op de basisschool vaak hoofdpijn heeft en daarbij regelmatig moet overgeven, vinden Henri en Ethel Wolting uit Papendrecht niet verwonderlijk. „We hebben allebei migraine”, vertelt Ethel. „We dachten dat zij dat ook had.” Op de basisschool blijft Hadassah (nu 18) regelmatig thuis van school. Een kinderarts vindt geen onderliggende oorzaak voor haar klachten, en stelt de diagnose SOLK (somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten). Als ze na coronatijd naar de middelbare school gaat, wordt dat verzuim alleen maar frequenter. Haar pijnklachten nemen toe. „We zijn de medische mallemolen ingegaan, maar niets hielp. „Je moet er mee leren leven”, zeiden de artsen tegen haar.” Steeds vaker blijft Hadassah thuis van school. „Dan zat ze ’s morgens aan tafel met knallende hoofdpijn en stuurden we haar met een paracetamol naar bed. Want we wisten uit ervaring: als je een migraineaanval hebt, lukt naar school gaan gewoon niet.” Het blijft aanmodderen. Ondanks de goede leerlingbegeleiding op locatie De Swaef van scholengroep Driestar-Wartburg zitten Ethel en Henri met hun handen in het haar. „Ze kreeg veel maatwerk en mocht bijvoorbeeld alleen voor het vak ckv naar school komen. Maar het ging niet. Ze was op.” :::author_streamer 1::: Hun jongste dochter Thirza (nu 12) heeft intussen de diagnoses ARFID (een eetstoornis, red.) en ASS gekregen en wordt goed begeleid. Als Hadassah in 2022 volledig vastloopt, geeft ze aan net als Thirza geholpen te willen worden. In een gesprek met de praktijkondersteuner van de huisarts komt er een nieuwe vraag op tafel: zou Hadassah misschien ook autisme hebben? „Daar hadden zowel de artsen als wij niet aan gedacht vanwege de diagnose SOLK.” Onderzoek levert al snel duidelijkheid op: de veronderstelling klopt. En dat niet alleen; Hadassah heeft ook een flinke autistische burn-out. „Zowel voor school als voor ons was het toen helder: Hadassah bleef voorlopig gewoon thuis. We hebben het even helemaal losgelaten om te proberen haar naar school te krijgen. Pas toen kwam er ruimte voor herstel.” ## Ministapjes Metty Wassink-Kleppe, hoofd leerlingenzorg van de vijf Wartburgscholen van scholengroep Driestar-Wartburg, weet uit ervaring hoe complex de situatie van thuiszitters kan zijn. „Veel van deze leerlingen hebben te maken met schrijnende situaties. Gelukkig is het aantal thuiszitters nog steeds een klein percentage van onze leerlingen.” Wat de scholen kunnen betekenen voor deze leerlingen? „We proberen hen zo veel mogelijk in onze eigen zorgstructuur op te vangen. Er is bijvoorbeeld begeleiding voor hen van een orthopedagoog of van het zorgadviesteam. Er zijn zorgklassen binnen de scholen waar leerlingen even kunnen ontspannen of juist extra begeleiding kunnen krijgen. Lukt het jongeren niet om in het reguliere onderwijs te zitten, dan is er op onze locatie De Burcht aangepast onderwijs beschikbaar, in kleine klassen en met een vaste docent. We hopen op die manier zo veel mogelijk leerlingen binnen onze eigen scholen te kunnen helpen.” :::author_streamer 2::: Maar, weet ze, er zijn ook leerlingen voor wie deze vormen van ondersteuning niet toereikend zijn. Wat dan? „Dan kun je niet zonder de samenwerking met ouders en externe betrokkenen, zoals hulpverlening, gemeente en leerplichtambtenaar. Met elkaar kijken we welke stappen er nodig zijn om een leerling weer iets van onderwijs te laten volgen. Voor sommigen zal het niet haalbaar zijn om nog volledig naar school te gaan. Dan zet je ministapjes.” Bij ministapjes kun je aan veel dingen denken, zegt Wassink. „Zo sprak ik pas een orthopedagoog die betrokken was bij de hulp aan een jongen die volledig thuiszat. Zij vertelde me dat één zo’n ministapje bijvoorbeeld inhield dat de jongen bij aankomst op school werd opgewacht zodat hij niet alleen naar het lokaal hoefde te lopen. Deze jongen heeft uiteindelijk cum laude zijn diploma gehaald. Gewoon door per dag te kijken wat wat hij nodig had om onderwijs te kunnen volgen.” ## Positief Die ministapjes helpen voor Hadassah niet. In totaal drie jaar blijft ze grotendeels thuis van school. Of Ethel en Henri zich weleens zorgen hebben gemaakt over de toekomst van hun dochter? „Het klinkt misschien stom, maar school deed er een tijdje helemaal niet toe, omdat we merkten dat ons kind helemaal niets op kon nemen. Thuis boden we haar soms op een laagdrempelige manier onderwijs aan, door haar bijvoorbeeld mee te laten helpen in de moestuin, samen naar een museum te gaan of met elkaar muziek te maken.” Als de situatie van hun dochter na verloop van tijd wat stabiliseert, gaan ze op zoek naar andere onderwijsvormen. „We hebben veel instanties benaderd, waaronder De Hoop. Die verwees ons door naar het zorg- en onderwijscentrum van Stichting Timon in Delfshaven.” Een fantastische mogelijkheid, noemt moeder Ethel het centrum. „De mensen die daar werkten, gingen uit van niets. Alleen Hadassahs komst was al genoeg. De benadering was alleen maar positief, omdat ze keken naar wat er nog wel lukte. Zo heeft Hadassah langzaam het schoolgaan weer opgebouwd. Heel voorzichtig kwamen op een gegeven moment ook de schoolboeken op tafel.” De grootste winst? „Er kwam weer een sprankeling in haar ogen. Ze stond aan en hoefde haar ongelukkige gevoel niet meer te maskeren.” ## Samenwerking Het verhaal van Hadassah staat niet op zichzelf. Onderwijs kan er voor thuiszitters heel anders uitzien dan voor een gemiddelde leerling, weet ook Metty Wassink-Kleppe. „Onze hoofdvraag bij thuiszitters is altijd: Hoe kunnen we de leerling toch enige vorm van onderwijs aanbieden? Dat is niet altijd in de vorm van school. Ik vind dagbesteding waarbij met elkaar wordt gezocht naar een manier van onderwijs ook een optie.” Waar het de school vooral om gaat, is dat leerlingen niet aan hun lot worden overgelaten. „Leerlingen hebben leerplicht, maar ik vind het mooier om te zeggen dat ze recht hebben op onderwijs. Daarnaast heeft elke school zorgplicht. Daarom wil ik het liefst niet accepteren dat onderwijs niet meer mogelijk is, maar voelen we als school altijd de verantwoordelijkheid en de liefde om te blijven zoeken naar mogelijkheden. Want alle kinderen zijn schepselen van God en je gunt elk kind een plekje in de maatschappij. :::author_streamer 3::: Het kan daardoor zijn dat we soms met elkaar bij heel alternatieve onderwijsoplossingen uitkomen. Een zorgboerderij bijvoorbeeld, een stage, of een andere vorm van leren in de praktijk. Soms blijven we als school alleen nog op de achtergrond betrokken. Slechts in de meest uitzonderlijke gevallen blijkt dat een vrijstelling van onderwijs aan de orde is.” Dat zoeken naar een vorm van onderwijs die wél haalbaar is voor de leerling, is een tijdrovend proces. Voor de school, maar vooral voor de ouders, die dag in dag uit te maken hebben met een zorgintensief kind. „Je moet niet onderschatten wat een gigantisch druk de zorg voor een kind met complexe problematieken op een gezin legt. Soms merken we dat ouders zo aan het einde van hun latijn zijn, dat het heel hard werken is om als school hen in verbinding te blijven.” Toch is het in het belang van de leerling om de handen zo veel mogelijk ineen te slaan. „De centrale vraag aan ouders, school en hulpverleners blijft: staan we met z’n allen om deze leerling heen, willen we allemaal het beste voor dit kind? Als ik kijk naar de succesverhalen onder de thuiszitters, zie je dat dit vaak casussen zijn waarbij er een fijne samenwerking was tussen alle partijen. Het is geen garantie, maar wel een goede voorwaarde. Vaak ontstaan er zo mooie dingen. Maar er zijn ook situaties waarin we met de rug tegen de muur staan.” ## Begrip De Woltings hebben ervaren dat het erg hielp dat De Swaef, waar Hadassah al die tijd stond ingeschreven, begrip bleef tonen. „We hebben heel goede gesprekken gehad. Ze hebben vanuit school heel veel uit de kast gehaald voor Hadassah, maar het lukte haar gewoon niet om terug naar school te gaan. Dan moet je dat op een gegeven moment accepteren. Gelukkig deden school en hulpverlening dat ook.” Het onderwijssysteem is er nu eenmaal niet op ingesteld om ook in heel specifieke behoeften te voorzien, leerde Ethel de afgelopen jaren. „Soms moet je, ook als ouders, je verwachtingen loslaten en het woordje school laten varen. Niet iedereen past in het regulier onderwijs. Je daar druk over maken heeft geen zin. Natuurlijk hebben we ons weleens zorgen gemaakt over de toekomst van ons kind, maar haar herstel stond voorop. Dat gaf rust.” :::author_streamer 4::: Wel hadden ze met de kennis van nu graag eerder willen weten dat Hadassahs problemen niet van fysieke aard waren, maar door overprikkeling kwamen. „Achteraf gezien had ze al meteen in 2020, na de basisschool, naar De Burcht gemoeten, de locatie van het Wartburg voor cluster 4. Maar omdat ze alleen lichamelijke klachten had, wisten we dat toen nog niet Pas veel later bleken dit de eerste signalen van een ASS-burnout.” Dat leerpunt namen ze mee bij hun jongste dochter, Thirza. Zij ging meteen naar De Burcht, omdat ze het te zwaar had op het regulier onderwijs. „Want”, zegt Ethel, „juist bij meisjes tussen de twaalf en achttien is het autisme het hevigst. In die periode lopen heel veel meiden vast, blijkt uit onderzoek.” ## Pilot Bij de Wartburg blijven ze zich intussen onvermoeibaar inzetten voor jongeren die vastlopen. Wassink, enthousiast: „Een mooi voorbeeld is de pilot die we na de zomer gaan opzetten. We hebben namelijk subsidie toegewezen gekregen om voor locatie Guido de Brès in Rotterdam een begeleider van Eleos in te zetten bij langdurig verzuim. Zo’n begeleider kan dingen doen die wij als school niet kunnen: thuis komen kijken, een dagstructuur opstellen, helpen om stapjes te zetten om weer naar school te kunnen gaan, soms ook letterlijk met een leerling mee het schoolgebouw ingaan. Met deze pilot hopen we de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp verder te versterken, met als gezamenlijk doel een leerling weer perspectief op onderwijs te geven.” Ook in huize Wolting overheerst optimisme. Met Hadassah gaat het verrassend goed, vertelt haar moeder. Na een jaar bij het zorg-en onderwijscentrum van Stichting Timon was ze er twee jaar geleden aan toe om de entreeopleiding mbo 1 dierenverzorging te gaan volgen. „In Hadassahs klas zaten veel jongeren met een rugzakje. Het schoolteam wist feilloos met hen om te gaan.” Vanaf dan is er vooral een opwaartse spiraal te zien. „Dankzij de goede begeleiding pakte ze ineens de draad weer op en bevindt ze zich nu helemaal in het schoolleven. Ze gaat volgend jaar examen doen voor mbo 2 en wil vervolgens graag mbo 3 dier en gedrag gaan doen.” :::author_streamer 5::: Omdat Hadassah en haar zusje Thirza zich inmiddels in veiliger vaarwater bevinden, durft hun moeder Ethel nu ook openlijk hun verhaal te vertellen. Want er mag wel wat meer openheid komen rondom thuiszitters, vindt het gezin Wolting. Er zijn nog te veel vooroordelen van buitenstaanders. Ethel: „We hebben weleens gehoord: „Ze moeten gewoon een schop onder de kont hebben.” Of, als het gaat om Thirza’s eetproblematiek: „Geef haar maar een weekje aan mij, dan gaat ze wel eten.” Maar dan weet je niet waar je het over hebt.” Ethel wil in de toekomst liefst ook officieel de barricades op om te vechten voor thuiszitters en hun omgeving. In het kader daarvan is ze in 2022 de opleiding onderwijsassistente en in 2024 een NTI-opleiding persoonlijk begeleider maatschappelijke zorg begonnen „Ik ontmoet, ook in mijn werk als secretaresse en receptioniste in de GGZ, regelmatig ouders die in hetzelfde schuitje zitten als wij vroeger. Bij sommigen is de nood hoog. Ik weet nog niet precies hoe, maar ik hoop dat ik hen met deze studie in de toekomst kan helpen.” :::kader 1::: :::kader 2:::

Wat als school niet meer lukt? Hadassah bleef jaren thuis

Wat vond je van dit artikel?

Lees meer

Buitenhorst: een veilige plek voor volle hoofden

Meer over

Impressie van Terdege
op Instagram

Thema's

Volg ons

Wat als school niet meer lukt? Hadassah bleef jaren thuis

Wat vond je van dit artikel?

Lees meer

Buitenhorst: een veilige plek voor volle hoofden

Ontvang onze nieuwsbrief

Meer over

Impressie van Terdege op Instagram

Thema's

Volg ons

Impressie van Terdege
op Instagram