Vraag je haar naar haar passie, dan staat haar mond voorlopig niet stil. Ze is bijzonder enthousiast over de kunstvorm die ze zes jaar geleden ontdekte: keramiek maken. In haar atelier staan vazen en servieswerk in verschillende stadia van afronding. Eigenlijk is het onvoorstelbaar dat ze dit nog helemaal niet zo lang doet. Jarenlang werkt ze in het onderwijs, voordat ze het roer omgooit. Toch klopt er altijd al een kunstzinnig hart in haar borstkas. Zo wil ze na de middelbare school graag de kunstacademie doen. Maar dat wordt uit praktische overwegingen de pabo. „Daar heb ik gelukkig ook een mooie tijd gehad. Vooral van de expressievakken genoot ik. Eenmaal aan het werk als leerkracht, kreeg ik een tijd lang veel vrijheid om op school aan de slag te gaan met handvaardigheid en muziek.” Als haar werk minder ruimte biedt aan creativiteit, besluit Anne in 2019 keramiek te gaan maken. „Als kind was ik al dol op oude spullen. Ik verheugde me er bijvoorbeeld op om samen met mijn moeder servies uit te kiezen voor welke speciale gelegenheden. En mijn oma had Chinees porselein in de vitrinekast staan. De schoonheid daarvan heeft me altijd aangesproken. Dat wilde ik ook graag zelf kunnen ontwerpen.” :::author_streamer 1::: Ze doet de Nederlandse Keramiekopleiding (NKO), waarbij ze drie jaar lang vrijwel elke week een dag les krijgt en nog twee dagen thuis moet oefenen. „Daarnaast nam ik een aantal jaar les bij een gepensioneerde plateelschilder in Delft. Zo leerde ik het vak helemaal kennen.” In haar examenjaar daagt ze zichzelf uit een bloempyramide van 185 centimeter hoog te maken. De pyramide is een zeventiende eeuws statusstymbool waarbij waarbij een aantal vazen met tuiten in steeds kleiner formaat op elkaar moeten worden geplaatst. ## Onafhankelijk Ze geniet zo van haar examenproject, dat ze na het afronden van haar opleiding blijft werken aan vazen met tuiten. „In het begin ontwierp ik ook gewoon servies. Zo heb ik voor een restaurant in samenwerking met de chef-kok servies gemaakt. Dat was heel leuk. Maar mijn hart lag bij de bloempyramides.” Wat haar aanspreekt, is onder meer de geschiedenis van de stapelbare bloemvazen. Hoe Nederland met de komst van Delfts blauw onafhankelijk werd van het ragfijne, superkostbare, Chinese porselein. En hoe dat Delfts blauw vervolgens de hele wereld overging. Helemaal, toen stadhouder Willem III trouwde met Maria Stuart, een groot fan van Delftse keramiekkunst. „Stuart verzamelde veel Delfts blauw, maar gaf het ook graag cadeau. Daarnaast is zij degene die het salonfähig maakte om bloemen te knippen en ze binnen in potten te zetten. Ze wilde graag bijzondere vazen voor haar boeketten. Zo ontstond de bloempyramide, later wel de tulpenvaas genoemd.” Terug naar Anne. Waarom is die geschiedenis van de bloempyramide zo belangrijk voor haar? „Ik vind het vooral leuk om dit oude product naar het nu te halen, om een brug te slaan tussen heden en verleden. En om die subtiele mix van oosterse elegantie en Hollandse historie te combineren met eigentijdse details. Bovendien vind ik dat die stapelbare vazen symbool staan voor onze hang naar autonomie. We wilden niet meer afhankelijk zijn van China als het om ons porselein ging. Onafhankelijkheid is ook nu een actueel thema.” De tekeningen op de vazen hebben van oudsher een persoonlijk tintje. Anne brengt dat eveneens aan. „We leven in een wereld met veel spanningen, individualisme, maar ook met aandacht voor onderwerpen als inclusie en duurzaamheid. Als ik met mijn werk bezig ben, probeer ik iets daarvan te uiten. Soms zet ik bijvoorbeeld een Bijbeltekst op de vazen. Of een dichtregel, zoals „Zachte krachten zullen zeker winnen” van Henriëtte Roland Holst. ## Mislukt Inmiddels is ze het grootste deel van haar werktijd bezig met de bloempyramides. Dat gaat niet altijd van een leien dakje. „Zeker die eerste opdracht, die ik maakte voor mijn examen, heb ik vaak over moeten doen. Dat gebeurt nu minder. Maar nog steeds zijn er in het bakproces dingen die je niet in de hand hebt. Ik heb nu zes vazen in de oven gezet, waarvan er waarschijnlijk maar vijf goed uitkomen. Vaak raakt er eentje een beetje vervormd, ook al is hij exact hetzelfde gemaakt als de andere. Dan past-ie niet meer met de vaas eronder of erboven.” Niet alleen het bakken van de vazen kan misgaan. Ook kunnen de tuiten scheuren, kan het glazuur in de oven beschadigen en het schilderwerk mislukken. „Er zijn ongelooflijk veel momenten waarop het fout kan gaan. Als een pyramide slaagt, geeft mij dat dan ook het gevoel iets onbereikbaars bereikt te hebben. Het is monnikenwerk, maar geeft daardoor juist heel veel voldoening.” :::author_streamer 2::: Is een bloempyramide eenmaal af, dan is het belangrijk er een goede plek voor te vinden. Want de hoge stapel blijft kwetsbaar. „Stel dat een van de vazen kapotgaat, dan is de hele pyramide waardeloos geworden. De gestapelde vazen worden dan ook zelden gebruikt om bloemen in te zetten, maar zijn van oudsher voornamelijk bedoeld ter decoratie.” :::photo_gallery 1::: Het grappige is: voor het maken van zo’n pyramide is veel geduld nodig, maar eigenlijk is Anne helemaal niet zo’n bedaard type. „Ik krijg vaak van mijn gezin te horen dat ik met mijn werk iets doe wat tegenstrijdig is met mijn karakter. Want ik heb voor de bloempyramides een lange adem en veel focus nodig. De bovenste vazen worden namelijk steeds kleiner en dunner, maar toch wil ik telkens een zo precies mogelijke kopie maken, zodat het een geheel wordt dat mooi oogt.” ## Expositie Omdat er zo ongelooflijk veel werk in de bloempyramides zit, kost het duizenden euro’s om er één aan te schaffen. Anne maakt ze dan ook niet voor het grote publiek. „Ik heb alleen kopers die deze kunst kunnen waarderen, die erdoor aangesproken worden.” :::author_streamer 3::: Zou ze niet liever iets minder omvangrijks willen maken voor een groter publiek? „Ik werk voor de afwisseling tegelijk aan een groot en kleiner werk. Toch denk ik dat ik beter niet op te veel speelvelden tegelijk bezig moet zijn. Ik wil me nu eerst hierop concentreren. Natuurlijk hoop ik dat mijn werk goede plekken vindt, maar uiteindelijk ben ik niet financieel afhankelijk van snelle verkoop. Daardoor heb ik ook de ruimte om te werken aan vazen en pyramides die zijn bedoeld voor een kunstexpositie. ” Soms maakt dat het lastig om door te gaan, erkent ze. „Als ik in opdracht werk, kan ik gerust tot twee uur ’s nachts doorwerken. Maar als er geen datum is waarop ik het af moet hebben, mis ik die stok achter de deur. Daarom heb ik nu aan elke week contact met een bevriende kunstenaar. Want die momenten zijn soms lastig. Dan denk ik: Waar ben ik mee bezig? Waarom maak ik dit? Wie zit hierop te wachten? Het is heerlijk om dan even een peptalk te krijgen van een andere kunstenaar. Of om een antiquair op bezoek te krijgen die zegt: „Wat jij maakt, is de moeite waard om voor de toekomst te bewaren.’’ Zoiets is fantastisch. Dat stimuleert me om door te gaan.” :::author_streamer 4::: Haar bloempyramides zouden in theorie natuurlijk ook sneller gemaakt kunnen worden, als ze net als fabrieken gebruikmaakte van op maat gemaakte mallen. Maar dat wil ze niet. „Juist niet. Elke vaas is anders. Wat ik doe is bedoeld als tegenhanger van onze tijdgeest, waarin alles snel moet gaan en in grote hoeveelheden. Het handwerk vraagt daarnaast ook iets van mijzelf. Het dwingt me geduld te hebben en in het moment aanwezig te zijn. Elk werk draagt in die zin iets mee van mijn zoektocht naar stabiliteit en schoonheid, naar zingeving en verbinding. Met daarbij een stukje oude ambachtstraditie die me heel trots maakt op Nederland.”